Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız

Erkan Öz

  • 22 Şubat 2021

Bitcoin balon mu tartışması 2017 yükseliş sezonunda zirvedeydi. Bitcoini ve arkasındaki blokzincir teknolojisini anlamayanlara göre Bitcoin ya da diğer kriptoparalar çay ocaklarının dağıttığı çay-kahve vs markalarından farksızdı. Hatta daha kötüydüler. Çünkü dijitaldiler. Elle tutulmuyorlardı. Fiyatlarının artması ise sadece insanların değerlerinin daha da yükseleceğine olan inancından kaynaklanıyordu. Kriptoparaların başka hiçbir gerçek işlevleri yoktu. Günlük hayatta alışverişlerde kullanılmıyorlardı. Öyleyse kesinlikle gerçek değerleri sıfırdı. Bitcoin kesinlikle balondu ve mutlaka gerçek değeri olan sıfıra dönecekti.

Köprünün altından çok sular aktı. Dört yıl sonra 2020-2021 yükseliş sezonu başladı, aylar geçti ancak yine aynı noktaya geldik. Nouriel Roubini, Steve Hanke vb profesörler ve elbette onların bazı Türkiye şubeleri aynı görüşleri tekrar ifade etmeye başladılar.

Bu görüşlerin temel hareket noktası Bitcoinin hiçbir işe yaramadığı görüşüdür. Oysa büyük bir yanılgı içersindeler. Bitcoin bir bilgisayar programıdır. Bu bilgisayar programı küresel, tarafsız, merkeziyetsiz, 100’lerce yıllık para politikası önceden kesin ve değiştirilemez şekilde belli olan bir merkez bankasıdır.

Merkeziyetsiz merkez bankası elbette tuhaf bir ifadedir. Aslında Bitcoin burada bize bu bankalara merkez bankası değil rezerv bankası dememiz gerektiğini de öğretiyor. Amerika’da da örneğin Merkez Bankası ya da ‘Central Bank’ demezler ‘Federal Reserve’ yani ‘Federal Rezerv’ Bankası derler. Yani Bitcoin tıpkı Fed (ABD), ECB (Avrupa), BOJ (Japonya) ve PBOC (Çin) gibi küresel rezerv para üreten bir rezerv bankasıdır.

Yalnız bu küresel rakipleri karşısında Bitcoinin çok önemli farkları var. Öncelikle diğer küresel rezerv bankalarını insanlar yönetir. Sözler verirler fakat bunların çoğu gerçekleşmez. Örneğin 2008 Krizi’nden sonra bu bankalar tarihte ilk defa 200 yılda bastıkları paranın kat kat fazlasını basıp ticari bankalara vs verdiler. “Siz bu krizin sorumlularını neden kurtarıyorsunuz” diye sesler yükselince “merak etmeyin kriz bitince bu paraları geri toplayacağız” dediler. Geri toplamak şöyle dursun 2020 Krizi’nde bastıkları para miktarını tekrar  en az ikiye katladılar. Yarın da ne yapacakları belli değil.

Oysa Bitcoin bilgisayar programının kendi para birimi olan Bitcoinden ne zaman ve ne kadar üreteceği kesin olarak bellidir. Kendinizi Bitcoin döngülerine göre konumlandırabilirsiniz. Bitcoinde çeşitli kültürel, dini ya da politik etkiler altında olan insan yöneticileri yoktur. Sistem tamamen otomatik çalışır. Belirli zümrelerin elinde çok Bitcoin olması ya da büyük madencilik gruplarının bulunması Bitcoinin bu özelliklerini değiştiremez. Daha önce Bitcoinin özelliklerini değiştirme denemeleri oldu. Arkasında milyarlarca dolar sermaye ve güçlü ilişkiler olan Roger Ver bunu denedi. Sonu kendisi ve taraftarları için tam bir hüsran oldu. Birileri deneyip Bitcoin özelliklerini değiştirse bile bu ancak yeni tip bir kripto para oluşturmak anlamına gelecektir. Orjinal Bitcoinden devam etmek isteyenler teknoloji açık kaynak kodlu olduğu için bu imkana her zaman sahip olacaklar. Buda Bitcoini onu kullanmak isteyenler olduğu sürece adeta ölümsüz kılıyor.

Ayrıca Bitcoin blokzincir teknolojisi nedeniyle herhangi bir otorite tarafından tamamen kapatılamaz. Çünkü Bitcoin veritabanı Bitcoin bilgisayar programının yüklü olduğu tüm bilgisayarlarda aynı anda tutulur. Bugün dünya üzerinde bu şekilde Bitcoin programını çalıştıran en az 42-43.000 bilgisayar var. Bu bilgisayarların aynı anda hepsini bulup kapatmanız gerekir. Bu imkansızdır. Tamamını bulup kapatmak ancak interneti kapatmakla mümkündür. Bunu yaparsanız bir çok yaşamsal sistemi de kapatmış olursunuz.

Zira bu durumun da örnekleri dünya çapında bol bol yaşandı. Venezuela ve İran, Bitcoini kapatmaya çalıştı. Fakat bunun teknik olarak mümkün olmadığını kısa sürede anladılar. Bitcoinin özellikle $ karşısında gerçekten tarafsız bir yapı olduğunu gördüklerinde ise kendileri Bitcoin üretmeye başladılar. Artık dünya Bitcoin üretiminin %0,42’sini Venezuela, %3,82’sini İran gerçekleştiriyor. Çin güya Bitcoini yasakladı ama fiilen bu yasağın hiçbir anlamı yok. Aksine yasak koyduğu için Çinden kripto paralar yolu ile 20 milyar $ sermaye dışarı kaçtı.

Böyle bir küresel rezerv bankası ya da para network’ü insanlar, şirketler ve hatta devletler için son derece faydalı. Bitcoin rakiplerinin tam aksine sınırlı bir rezerv para. Rakiplerin 1971’den beri tamamen sınırsız olarak bastıkları kağıt rezerv paraların hepsinde az ya da çok enflasyon var. Bunların en sağlamı olan Amerikan Doları bile 1913’te Fed kurulduğundan bu yana satın alma gücünün %95’inden fazlasını kaybetti. Arjantin, Venezuela, Zimbabve, İran,  Nijerya vb  ülkelerde çok yüksek enflasyon nedeniyle halklar Bitcoine adeta hücum etti. Türkiye’de de aynı nedenden dolayı büyük ilgi var. Batı ülkelerinde enflasyon kazanı yavaş yavaş kaynarken bir çok başka ülkede tencerenin altındaki ateş çok açılmış durumda.

Bu sene farklı bir durum var. Batıda yavaş yavaş kaynayan kazanın farkına şirketler de vardı. Elon Musk ve Tesladan önce Nasdaq’ta işlem gören MicroStrategy bilançosuna doğrudan Bitcoin almıştı. Firmanın CEO’su Michael Saylor ABD’de bile enflasyon rakamlarının hileli olduğunu rezervlerini $’da tutması halinde senede en az %10 ila 15 reel kayba uğradığını bu nedenle şirketinin dolar rezervlerini Bitcoine çevirdiğini açıklamıştı. Aynı görüşten hareket eden Elon Musk da Tesla’nın nakit varlığının %15’ini Bitcoine çevirdi.

Tesla ABD denetleme kuruluşu SEC’ye verdiği açıklamada rezerv politikasını değiştirdiğini Bitcoin alımını bu çerçevede yaptığını ve bundan sonra da Bitcoin dışında ‘alternatif rezerv varlıklar’ almaya devam edeceğini açıkladı. Bu alternatif $’a karşı alternatif anlamına geliyor. Ve sadece Bitcoin değil diğer dijital varlıklar, diğer kripto paralar ve açıkça notta yazıldığı gibi altın ve altın ETF’lerini de (borsa yatırım fonları) içeriyor.

İşin daha da ilginç tarafı MicroStrategy Bitcoin politikasını anlatmak için bir toplantı düzenledi ve buraya Tesla temsilcileri dahil 1400 başka şirketten dinleyiciler katıldı. Yani sadece yüksek enflasyon altında ezilen bireyler değil artık şirketler de Bitcoini spekülasyon aracı olarak değil rezerv para ya da değer saklama aracı olarak kullanıyor. Çok açık bu yükseliş sezonunda daha binlerce şirket ve yatırımcı rezervlerinin en az bir kısmını Bitcoine çevirecek.

Bir sonraki aşama ise hiç kuşkusuz devletlerin de Bitcoini rezerv para olarak kullanmaya başlamaları olacaktır. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde istediği kadar “Merkez bankaları Bitcoin almayacak” desin, arzu ediyorsa ‘masaya çıksın tepinsin’! İran Merkez Bankası şu an ülkede üretilen tüm Bitcoinleri satın alacağını açıkladı. Elde edilen bu Bitcoinler dış ticarette kullanılacak. Bu durumda İran çoktan Bitcoini merkez bankası bünyesinde işlemeye başladı bile.

2013-14 Sezonunda Bitcoini sistem dışına itilmiş ya da kendileri sistem dışına çıkmış kanun dışı unsurlar kullanıyordu. Ancak kısa sürede bu yasadışı güçler küçük ve marjinal hale geldi ve Bitcoin geniş halk kitlelerine yayıldı. Merkez bankaları vakasında da böyle olacak. Başlangıçta İran, Venezuela gibi sistem dışı bırakılmış ülkeler kullanacak ama çok kısa sürede dünya geneline yayıldığını göreceğiz.

Çünkü Bitcoin çok kuvvetli bir rezerv para. 22 Mayıs 2010’da 25 dolarlık bir pizza 10.000 Bitcoine satın alındı. Tarihin bu ilk gerçek piyasa Bitcoin işleminde 1 Bitcoinin değeri 0,0025 $ olmuştu. Bugün ise Bitcoinin değeri 54.000 $ civarında. Yani Bitcoin $ karşısında son 11 yılda 21,6 milyon kat değer kazanmış durumda.

Bitcoinin ne kadar kuvvetli bir rezerv varlık olduğunu basit bir örnekle anlatayım: Türkiye 2017 yıl başında döviz rezervinin sadece %2,72’sini Bitcoine çevirseydi yani tanesi 1000 $’dan 2,5 milyar $ ödeyip 2,5 milyon adet Bitcoin satın alsaydı; yalnızca 4 yılda 2,5 milyar dolarlık yatırım (Bitcoin fiyatını 54.000 $ kabul edersek) 135 milyar $’a yükselirdi. Bugün merkez bankasının döviz rezervi diye bir sorunu kalmazdı. Bu arada Citibank 2021 sonunda Bitcoin fiyatını 318.000 $ olarak tahmin etti. Citi’nin bu öngörüsü gerçekleşirse Türkiye’nin 2,5 milyar $’lık Bitcoin rezervi 4 yılda 318 kat artışla 795 milyar $’a tırmanırdı! Türkiye 2018 yılında Bitcoinin kendi doğal döngüleri çerçevesinde daha önce de yaptığı gibi yükseliş sezonlarından sonra %80-90 çökmesine bakıp ‘Aaa Bitcoin balonmuş’ deseydi işte bu tarihi fırsatı da kaçırmış olurdu.

Eninde sonunda devletler de merkez bankaları da durumu fark edecek. Devletler sınırlı bir rezerv para olan altın ile çalışabildiğine göre Bitcoin ile neden çalışamasın? Bitcoin balon ya da Bitcoin devletleri yıkacak gibi söylemler tamamen fantaziden ibarettir! Akıllı ve vizyon sahini bireyler, şirketler ve devletler için fırsatlar hala devam ediyor. İnşallah bu durumu ilk önce fark eden ülke Türkiye olur.

Kripto para piyasasıyla ilgili en güncel haberlerden ve analizlerden anında bilgi sahibi olmak için bizi Twitter - Facebook hesaplarımızdan ve Telegram grubumuzdan takip edebilirsiniz…

Erkan Öz

Erkan öz

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
22 Şubat 2021
Kriptoparalarda Vergiler Nasıl Olmalı?
08 Şubat 2021
Bitcoin Alanlar Türkiye’ye Döviz Getiriyor
25 Ocak 2021
Kriptoparalarda Yeni Sessiz Devrim: Dijital Para Bankaları
18 Ocak 2021
Hani Altından Çıkan Para Bitcoin’e Gidiyordu
11 Ocak 2021
Koşun Financial Times’ta Haber Olmuşuz!
04 Ocak 2021
Dava Edelim ama Önce Kimi?
28 Aralık 2020
Ripple Davası Kripto Paraları Nasıl Etkiler?
22 Aralık 2020
Mt.Gox Bitcoin’i Düşürecek mi?
14 Aralık 2020
Klasik medyanın Bitcoin sınavı
08 Aralık 2020
Bitcoin madencilik zorluğu arttı, şimdi ne olacak?
30 Kasım 2020
Bitcoin’e yatırım yapmak ahlaksızlık mı?
23 Kasım 2020
Gözlerime inanamıyorum…
18 Kasım 2020
Wall Street: Bitcoin yatırımı için hala erken
11 Kasım 2020
Biden’ın kripto paralara etkisi nasıl olur?
05 Kasım 2020
Kavga zamanı değil
27 Ekim 2020
Bitcoin diğer piyasalardan ayrışıyor mu?
20 Ekim 2020
Merkez Bankası Dijital Paraları ve Bitcoin
13 Ekim 2020
Bitcoin, Bitmex, Trump...
05 Ekim 2020
Blockzincir’de başarı...
28 Eylül 2020
Piyasalar ve Bitcoin
22 Eylül 2020
Altın, Bitcoin ve balonlar
14 Eylül 2020
Deflasyonda Bitcoin
07 Eylül 2020
Bazı sözleri kimin söylediği de çok önemlidir
31 Ağustos 2020
IMF’nin kripto para videosu
24 Ağustos 2020
DeFi’ye büyük tehdit: Ethereum işlem ücretleri
17 Ağustos 2020
Bitcoin ve Ethereum Kavgası
10 Ağustos 2020
Her şey 2017’ye benzemeye başladı
27 Temmuz 2020
IMFCoin gelirse Bitcoin’e ne olacak?
20 Temmuz 2020
Kripto paralar ve klasik finans entegre oluyor
13 Temmuz 2020
Borsaya değil altın, gümüş ve Bitcoin’e bak
06 Temmuz 2020
Dijital para regülasyonlarında fırsatı kaçırıyoruz...
29 Haziran 2020
Defi’de ve Compound’da neler oluyor?
22 Haziran 2020
'Gerçek Bitcoin’e dayalı fon' sonunda Alman borsasında
15 Haziran 2020
Yeni ekonomide kaynaklar sınırsız
08 Haziran 2020
Bitcoin devletleri yıkacak efsanesi
02 Haziran 2020
Kuantum bilgisayar efsanesi
26 Mayıs 2020
Ya ABD bütün Bitcoinleri satın alırsa?
19 Mayıs 2020
Nerede o eski ‘halving’ler
11 Mayıs 2020
Pastayı yine başkaları yemesin
04 Mayıs 2020
Bitcoin neden talep görüyor?
27 Nisan 2020
Bitcoin ve altın
20 Nisan 2020
Covid19, dijital paraya geçiş ve para basma 
14 Nisan 2020
Kripto para şirketlerine açılan davalar
06 Nisan 2020
Bitcoin, Blockchain ve devlet
30 Mart 2020
Helikopter para ve tarihi güvenli limanlar
23 Mart 2020
Merkez bankaları yenildi, sıra hükümetlerde...
16 Mart 2020
Petrol-dolar sisteminin sonu mu?
09 Mart 2020
Trump virüs kapar mı?
02 Mart 2020
Borsalar düşüyor, altın çıkıyor... Peki ya Bitcoin?
24 Şubat 2020
Çin’in kağıt para karantinası Bitcoin’i nasıl etkiler?
20 Şubat 2020
Altcoinlerin geleceği
10 Şubat 2020
Tether Gold mu Biga mı?
03 Şubat 2020
Bankaların kriptopara aşkı
27 Ocak 2020
FUD sezonu açıldı
20 Ocak 2020
2020’de Bitcoin için umutlar artıyor
13 Ocak 2020
Hoşgeldin SPK
06 Ocak 2020
2019 umutlar, 2020 beklentiler...
30 Aralık 2019
İslam Dünyası blockchain ile bir araya gelebilir
22 Aralık 2019
Mesele sadece para değil
16 Aralık 2019
Amerika kripto paralara direniyor... Ama nereye kadar?
09 Aralık 2019
2017’yi yeniden yaşatabilecek olay
02 Aralık 2019
Ulus devletler kripto paraları nasıl kullanıyor? 
25 Kasım 2019
Bitcoin ile alış-veriş
18 Kasım 2019
Bitcoin’in arkasında hiçbir değer yok mu?
11 Kasım 2019
Para ve Devlet
04 Kasım 2019
Bitcoin neden düştü? Neden çıktı?
28 Ekim 2019
Büyük Sermaye 'Bitcoin' topluyor...
21 Ekim 2019
Libra öldü mü? 
14 Ekim 2019
Bitcoin’de Bakkt’a değil Venezuela’ya bak
07 Ekim 2019

YAZARLARIMIZ

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Yazar: Erkan Öz
22 Şubat 2021
Kriptopara Temel Analizi - 2
Kriptopara Temel Analizi - 2
Yazar: Erkin Şahinöz
06 Şubat 2021
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
Yazar: Mete Tevetoğlu
13 Kasım 2020
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
Yazar: Erdoğan Turan
13 Ekim 2020
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Yazar: Ali Ağaoğlu
10 Temmuz 2020
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Yazar: Emre Alkin
31 Mart 2020
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Yazar: Mehmet Çoban
05 Aralık 2019