Merkez Bankası Dijital Paraları ve Bitcoin

Erkan Öz

  • 13 Ekim 2020

Merkez bankaları son yıllarda bir “dijital para” çıkarma yarışı içinde. İyi ama   neden?

Aslında daha olayın isminde bir algı yönetimi söz konusu. “Dijital para”, kayıtları dijital ortamda tutulan para demektir. Zaten bugün klasik kağıt paraların çoğu dijital ortamda üretilir ve işlem görür. Oysa merkez bankalarının yarış içinde olduğu konu dijital değil kriptoparalar. Yani blockchain vb dağıtık verirabanı teknolojileri (DLT) ile çalışan paralar.

Kripto paranın bugün kullanılan klasik dijital paradan ne farkı var? Çok basit: Blockchain dış müdahale ile kapatılamaz. Yani bir Merkez Bankası kriptopara çıkartıyorsa dışarıdan bir güç, özellikle ABD bu parayı istediği gibi durduramaz. Oysa Washington yönetimi Rusya, İran vb bir çok örnekte gördüğümüz gibi bugünkü klasik dijital paraları istediği an küresel finans sisteminden tamamen kopartabilir.

Merkez bankalarının, ticari banka hesabı olmayan vatandaşlara da ulaşmak istemesi, dijital yani kripto para projelerinin arkasındaki neden olarak anlatılıyor. Bu başarıldığında klasik kağıt nakit paralar tamamen ortadan kaldırılacak. Böylece vatandaşın Merkez Bankası parasından ve daha da önemlisi ‘politikasından’ kaçma şansı olmayacak. Merkez bankası enflasyon oluşturursa ya da negatif faiz uygularsa parasını başka yerde tutamayacağı için alım gücünü kaybedecek.

İyi güzel de merkez bankaları zaten mevcut merkezi dijital altyapı ile de bu planı gerçekleştirebilir. Tam merkezi kontrol amacına ulaşmak için kripto bir para çıkarmak şart değil. Merkez bankalarının adını dijital para olarak sakladıkları bu kripto para projelerinin arkasındaki temel neden ABD hegemonyasından kurtulmak olmalı.

Merkez Bankası dijital parası yani kısaca CBDC Projelerinde Çin şu anda dünya lideri. Pekin yönetimi, geçen hafta Shenzen bölgesinde başvuru yapan 2 milyon kişiden 50.000 şanslı vatandaşa 1,5 milyon dolar değerinde yeni Çin Merkez Bankası CBDC’sinden dağıttı. Bedava kripto para dağıtımı yani ‘Airdrop’ yaparak halkı CBDC’ye alıştırmaya çalışıyorlar. Çin’in ABD’nin her türlü hegemonyasına karşı olduğunu söylemeye gerek var mı?

Çin’in ardından Avrupa Merkez Bankası, Fransa, Litvanya, Bahama Adaları, Güney Kore ve Türkiye de Merkez Bankası dijital paraları hakkında çalışmalar yürütüyor. Son olarak Japonya Merkez Bankası da bu konuyu çalışacağını duyurdu.

İşin ilginç yanı IMF’in bile 2018 yılında çalışmaya başlayan ‘Learning Coin’ (Öğrenme Parası) isimli bir dijital para projesi var. Çünkü IMF’nin arkasındaki güç yani büyük küresel sermaye de Amerikan ulus devletinin müdahalesi dışında yani dolar dışında yeni bir sınırsız küresel para birimi oluşturmak istiyor.

Oysa tüm bu gelişmelere rağmen ABD, özellikle de Trump etrafında toplanmış milliyetçi kesim, CBDC’ler konusunda isteksiz görünüyor. FED Cleveland Şube’tsi Başkanı ve CEO’su, Loretta Mester 23 Eylül’de FED’in CBDC’leri araştırdığını ve yönetim kurulunun “çeşitli dağıtılmış defter (DLT) platformları oluşturup test ettiğini” belirtti. Ancak Mester, devam eden araştırmalara rağmen, girişimlerin “FEF’in böyle bir para birimini kullanma kararına işaret etmediğini” de vurguladı. Geçtiğimiz aylarda da bir grup, dijital doları, Kovid 19 mali yardım paketi içine de sokuşturmaya  çalıştı. Fakat son anda, muhtemelen Trump taraftarlarının müdahalesiyle konu kanun teklifinden çıkartıldı.

Peki tüm bu dijital para patırtı-gürültüsü Bitcoin için olumlu mu olumsuz mu? Cevap: Son derece olumlu.

Merkez bankaları CBDC’ler çıkartarak çok daha fazla insanı kripto paralarla tanıştırmış olacak. CBDC Alan insanlar bakacaklar ki bugün ya dijital paranın kullandıkları klasik sınırsız paralardan hiçbir farkı yok. Çünkü klasik kağıt paralar gibi hiçbir şeye dayanmadan sınırsız olarak üretiliyorlar ve her geçen gün alım güçleri düşüyor. Oysa öte yandan bakacaklar ki Bitcoin çok dalgalı olsa da sürekli değer kazanıyor. Böylece bir süre sonra merkezi kontrollü, alım gücünü arttırmayan, aksine düşüren bu CBDC’ler yerine merkeziyetsiz Bitcoin’i ve diğer merkeziyetsiz alternatifleri tercih etmeye başlayacaklar.

Bitcoin sınırlı sayıda üretilebilir ve üretimin ciddi maliyeti vardır. Bitcoin üretim maliyeti şu günlerde 12.000 $ civarındadır. Merkez bankaları sıfır maliyetle ürettikleri sınırsız CBDC’leri halka bedelsiz Airdrop yaparsa muhtemelen bu paraların çoğu Bitcoin almak için kullanılacaktır.

Kripto para piyasasıyla ilgili en güncel haberlerden ve analizlerden anında bilgi sahibi olmak için bizi Twitter - Facebook hesaplarımızdan ve Telegram grubumuzdan takip edebilirsiniz…

Erkan Öz

Erkan öz

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Merkez Bankası Dijital Paraları ve Bitcoin
13 Ekim 2020
Bitcoin, Bitmex, Trump...
05 Ekim 2020
Blockzincir’de başarı...
28 Eylül 2020
Piyasalar ve Bitcoin
22 Eylül 2020
Altın, Bitcoin ve balonlar
14 Eylül 2020
Deflasyonda Bitcoin
07 Eylül 2020
Bazı sözleri kimin söylediği de çok önemlidir
31 Ağustos 2020
IMF’nin kripto para videosu
24 Ağustos 2020
DeFi’ye büyük tehdit: Ethereum işlem ücretleri
17 Ağustos 2020
Bitcoin ve Ethereum Kavgası
10 Ağustos 2020
Her şey 2017’ye benzemeye başladı
27 Temmuz 2020
IMFCoin gelirse Bitcoin’e ne olacak?
20 Temmuz 2020
Kripto paralar ve klasik finans entegre oluyor
13 Temmuz 2020
Borsaya değil altın, gümüş ve Bitcoin’e bak
06 Temmuz 2020
Dijital para regülasyonlarında fırsatı kaçırıyoruz...
29 Haziran 2020
Defi’de ve Compound’da neler oluyor?
22 Haziran 2020
'Gerçek Bitcoin’e dayalı fon' sonunda Alman borsasında
15 Haziran 2020
Yeni ekonomide kaynaklar sınırsız
08 Haziran 2020
Bitcoin devletleri yıkacak efsanesi
02 Haziran 2020
Kuantum bilgisayar efsanesi
26 Mayıs 2020
Ya ABD bütün Bitcoinleri satın alırsa?
19 Mayıs 2020
Nerede o eski ‘halving’ler
11 Mayıs 2020
Pastayı yine başkaları yemesin
04 Mayıs 2020
Bitcoin neden talep görüyor?
27 Nisan 2020
Bitcoin ve altın
20 Nisan 2020
Covid19, dijital paraya geçiş ve para basma 
14 Nisan 2020
Kripto para şirketlerine açılan davalar
06 Nisan 2020
Bitcoin, Blockchain ve devlet
30 Mart 2020
Helikopter para ve tarihi güvenli limanlar
23 Mart 2020
Merkez bankaları yenildi, sıra hükümetlerde...
16 Mart 2020
Petrol-dolar sisteminin sonu mu?
09 Mart 2020
Trump virüs kapar mı?
02 Mart 2020
Borsalar düşüyor, altın çıkıyor... Peki ya Bitcoin?
24 Şubat 2020
Çin’in kağıt para karantinası Bitcoin’i nasıl etkiler?
20 Şubat 2020
Altcoinlerin geleceği
10 Şubat 2020
Tether Gold mu Biga mı?
03 Şubat 2020
Bankaların kriptopara aşkı
27 Ocak 2020
FUD sezonu açıldı
20 Ocak 2020
2020’de Bitcoin için umutlar artıyor
13 Ocak 2020
Hoşgeldin SPK
06 Ocak 2020
2019 umutlar, 2020 beklentiler...
30 Aralık 2019
İslam Dünyası blockchain ile bir araya gelebilir
22 Aralık 2019
Mesele sadece para değil
16 Aralık 2019
Amerika kripto paralara direniyor... Ama nereye kadar?
09 Aralık 2019
2017’yi yeniden yaşatabilecek olay
02 Aralık 2019
Ulus devletler kripto paraları nasıl kullanıyor? 
25 Kasım 2019
Bitcoin ile alış-veriş
18 Kasım 2019
Bitcoin’in arkasında hiçbir değer yok mu?
11 Kasım 2019
Para ve Devlet
04 Kasım 2019
Bitcoin neden düştü? Neden çıktı?
28 Ekim 2019
Büyük Sermaye 'Bitcoin' topluyor...
21 Ekim 2019
Libra öldü mü? 
14 Ekim 2019
Bitcoin’de Bakkt’a değil Venezuela’ya bak
07 Ekim 2019

YAZARLARIMIZ

ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
Yazar: Erdoğan Turan
13 Ekim 2020
Merkez Bankası Dijital Paraları ve Bitcoin
Merkez Bankası Dijital Paraları ve Bitcoin
Yazar: Erkan Öz
13 Ekim 2020
DEFI-Merkeziyetsiz Finans
DEFI-Merkeziyetsiz Finans
Yazar: Erkin Şahinöz
16 Temmuz 2020
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Yazar: Ali Ağaoğlu
10 Temmuz 2020
BDDK’nın yönetmeliği kripto paraları kapsıyor mu?
BDDK’nın yönetmeliği kripto paraları kapsıyor mu?
Yazar: Mete Tevetoğlu
11 Mayıs 2020
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Yazar: Emre Alkin
31 Mart 2020
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Yazar: Mehmet Çoban
05 Aralık 2019