Piyasalar ve Bitcoin

Erkan Öz

  • 22 Eylül 2020

Son haftalarda küresel piyasalarda özellikle de Amerikan borsalarında tatsız bir hava var. Genelde olaylara yüzeysel bakan analistler bu durumu Covid-19 ikinci dalga korkusuna ya da teknoloji hisselerinde kar satışlarına bağlıyor.

Ancak sorun bu kadar basit değil. Modern para sistemi teminatlar üzerine krediler oluşturulmasıyla para üretilmesine dayanır. Teminat zincirleri koparsa kredi zincirleri de kopar ve ekonomiler çökmeye başlar. Krediler çökerse herkes nakite özellikle de dolara kaçmaya başlar.

2008 Krizi öncesinde Ağustos 2007’de önce Fransız BNP Pariba sonra bir çok başka banka özellikle Amerikan emlak varlıklarına dayalı finansal araçları teminat olarak kabul etmemeye başladı. O tarihte başlayan teminat zinciri kırılmasını bastırabilmek için ABD 200 yılda bastığı Merkez Bankası parasının tam 7 katını son 13 yılda bastı. 200 Yılda üretilmiş baz paranın üç katını ise sadece 2020 Mart ayından sonra son 6 ayda piyasaya sürdü.

Tüm bunlara rağmen gelin görün ki teminat zincirleri yine koptu. Özellikle bankaların birbirlerine teminatlar göstererek nakit sağladıkları en önemli piyasalar ‘Repo’ piyasalarıdır. Alınan onca önleme basılan onca Merkez Bankası parasına rağmen ABD Repo piyasası Eylül ayı ortasında yine kurudu. Bankalar birbirleriyle repo yapmaz oldu. Bu nedenle ABD Merkez Bankası FED, 15 Eylül’de kendisi yeniden repo ihaleleri açıp piyasalara müdahale etmek zorunda kaldı.

Ekonomik aktörler birbirlerine güvenmedikleri için özellikle özel şirketlerin bonolarını ya da emlak kredilerine dayalı finansal araçları teminat olarak kabul etmiyor. Böyle olunca kısa vadeli ABD devlet tahvilleri hariç hemen tüm varlıklar satılıyor ve kabul edilen dolar teminatlara o da olmazsa nakit dolara kaçış başlıyor. Elbette satılabilecek varlıkların başında hisse senetleri ve sınırlı parasal varlıklar yani Altın, Gümüş ve Bitcoin de yer alıyor.

Özellikle çeyrek dönem sonlarında finansal kuruluşlar bilançolarını temizlemek zorunda kalıyor. Bu nedenle üçer aylık dönemlerin sonları teminat ve dolar bakımından sıkıntılı oluyor. Mart ayı sonunda birinci çeyrek bitiminde büyük çöküş görmüştük. Borsa, Altın, Gümüş ve Bitcoin’de sert satışlar olmuştu. İkinci çeyrek sonu 10 Haziran civarında da çok daha hafif ama benzer modelde satışlar gördük. Üçüncü çeyrek sonu Eylül ayında bu sefer çok daha sert bir şekilde üstelik reponun sorun yaşaması biçiminde yeniden aynı senaryo ile karşı karşıyayız.

Yani piyasalardaki sorun basit bir ikinci dalga salgın korkusu ya da teknoloji hisselerinde kar alma değil. Problemin çok daha derin yapısal kökleri var ve Mart ayı benzeri bir panik satışa evrilme potansiyeli de taşıyor.

Mart ayında Bitcoin 14 Şubat - 15 Mart arasında yaklaşık %50 değer kaybetti. Sadece 11 Mart’ta bir günde %35’e varan kayıp yaşandı. Altın ve Gümüş’te de sert satışlar görüldü.

Özellikle ABD’de COVID-19, seçimler ya da FED’den gelecek veya gelmeyecek bazı hamlelere bağlı olarak yeniden böyle panik satışlar görülmesi olasılığı hoş olmasa da hala masada.

Ancak geniş çerçeveli resme baktığımızda ABD Dolara fazla atak olmasına ve kendi para biriminin aşırı değerlenmesine izin veremez. Zaten çok kırılgan hale gelmiş olan dünya ekonomisi de güçlü Doları kaldıramaz. Bu durumda yeniden Mart ayı benzeri bir olayla karşılaşsak bile eninde sonunda başta FED olmak üzere tüm önemli merkez bankaları yeniden bu sefer çok çok daha fazla para basacaktır. Böylece kaçınılmaz bir biçimde altın, gümüş ve elbette Bitcoin yeniden hızla yukarı doğru hareket edecektir.

Üstelik Bitcoin fiyatı kendi üretim maliyetine de duyarlı. Mayıs 2020’de yaşanan son ödül yarılanması (halving) ile Bitcoin üretim maliyeti hızla yukarı doğru itiliyor. Halving’ten önce 7000 $ civarında olan bir Bitcoin’in üretim maliyeti daha sonra 12.000 $’lara doğru tırmandı.

Böylece 2020 Krizi’nin ikinci dalgası olarak Mart ayı gibi bir olay yaşanırsa portföyünde önemli miktar dolar tutanlar için yeniden Altın, Gümüş ve Bitcoin’de çok cazip alım fırsatları oluşabilir.

Kripto para piyasasıyla ilgili en güncel haberlerden ve analizlerden anında bilgi sahibi olmak için bizi Twitter - Facebook hesaplarımızdan ve Telegram grubumuzdan takip edebilirsiniz…

Erkan Öz

Erkan öz

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bitcoin diğer piyasalardan ayrışıyor mu?
20 Ekim 2020
Merkez Bankası Dijital Paraları ve Bitcoin
13 Ekim 2020
Bitcoin, Bitmex, Trump...
05 Ekim 2020
Blockzincir’de başarı...
28 Eylül 2020
Piyasalar ve Bitcoin
22 Eylül 2020
Altın, Bitcoin ve balonlar
14 Eylül 2020
Deflasyonda Bitcoin
07 Eylül 2020
Bazı sözleri kimin söylediği de çok önemlidir
31 Ağustos 2020
IMF’nin kripto para videosu
24 Ağustos 2020
DeFi’ye büyük tehdit: Ethereum işlem ücretleri
17 Ağustos 2020
Bitcoin ve Ethereum Kavgası
10 Ağustos 2020
Her şey 2017’ye benzemeye başladı
27 Temmuz 2020
IMFCoin gelirse Bitcoin’e ne olacak?
20 Temmuz 2020
Kripto paralar ve klasik finans entegre oluyor
13 Temmuz 2020
Borsaya değil altın, gümüş ve Bitcoin’e bak
06 Temmuz 2020
Dijital para regülasyonlarında fırsatı kaçırıyoruz...
29 Haziran 2020
Defi’de ve Compound’da neler oluyor?
22 Haziran 2020
'Gerçek Bitcoin’e dayalı fon' sonunda Alman borsasında
15 Haziran 2020
Yeni ekonomide kaynaklar sınırsız
08 Haziran 2020
Bitcoin devletleri yıkacak efsanesi
02 Haziran 2020
Kuantum bilgisayar efsanesi
26 Mayıs 2020
Ya ABD bütün Bitcoinleri satın alırsa?
19 Mayıs 2020
Nerede o eski ‘halving’ler
11 Mayıs 2020
Pastayı yine başkaları yemesin
04 Mayıs 2020
Bitcoin neden talep görüyor?
27 Nisan 2020
Bitcoin ve altın
20 Nisan 2020
Covid19, dijital paraya geçiş ve para basma 
14 Nisan 2020
Kripto para şirketlerine açılan davalar
06 Nisan 2020
Bitcoin, Blockchain ve devlet
30 Mart 2020
Helikopter para ve tarihi güvenli limanlar
23 Mart 2020
Merkez bankaları yenildi, sıra hükümetlerde...
16 Mart 2020
Petrol-dolar sisteminin sonu mu?
09 Mart 2020
Trump virüs kapar mı?
02 Mart 2020
Borsalar düşüyor, altın çıkıyor... Peki ya Bitcoin?
24 Şubat 2020
Çin’in kağıt para karantinası Bitcoin’i nasıl etkiler?
20 Şubat 2020
Altcoinlerin geleceği
10 Şubat 2020
Tether Gold mu Biga mı?
03 Şubat 2020
Bankaların kriptopara aşkı
27 Ocak 2020
FUD sezonu açıldı
20 Ocak 2020
2020’de Bitcoin için umutlar artıyor
13 Ocak 2020
Hoşgeldin SPK
06 Ocak 2020
2019 umutlar, 2020 beklentiler...
30 Aralık 2019
İslam Dünyası blockchain ile bir araya gelebilir
22 Aralık 2019
Mesele sadece para değil
16 Aralık 2019
Amerika kripto paralara direniyor... Ama nereye kadar?
09 Aralık 2019
2017’yi yeniden yaşatabilecek olay
02 Aralık 2019
Ulus devletler kripto paraları nasıl kullanıyor? 
25 Kasım 2019
Bitcoin ile alış-veriş
18 Kasım 2019
Bitcoin’in arkasında hiçbir değer yok mu?
11 Kasım 2019
Para ve Devlet
04 Kasım 2019
Bitcoin neden düştü? Neden çıktı?
28 Ekim 2019
Büyük Sermaye 'Bitcoin' topluyor...
21 Ekim 2019
Libra öldü mü? 
14 Ekim 2019
Bitcoin’de Bakkt’a değil Venezuela’ya bak
07 Ekim 2019

YAZARLARIMIZ

Bitcoin diğer piyasalardan ayrışıyor mu?
Bitcoin diğer piyasalardan ayrışıyor mu?
Yazar: Erkan Öz
20 Ekim 2020
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
Yazar: Erdoğan Turan
13 Ekim 2020
DEFI-Merkeziyetsiz Finans
DEFI-Merkeziyetsiz Finans
Yazar: Erkin Şahinöz
16 Temmuz 2020
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Yazar: Ali Ağaoğlu
10 Temmuz 2020
BDDK’nın yönetmeliği kripto paraları kapsıyor mu?
BDDK’nın yönetmeliği kripto paraları kapsıyor mu?
Yazar: Mete Tevetoğlu
11 Mayıs 2020
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Yazar: Emre Alkin
31 Mart 2020
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Yazar: Mehmet Çoban
05 Aralık 2019