Defi’de ve Compound’da neler oluyor?

Erkan Öz

  • 22 Haziran 2020

Kriptoparalar dünyasında bu sene moda Defi ya da tam adıyla Decentralized Finance yani Merkeziyetsiz Finans.

Bu ekosistemin temel amacı şu: 3. Taraflara yani bankalara, borsalara, aracı kurumlara ya da fonlara ve tabi bunların kullandığı arazi, bina, enerji, yetişmiş insan gücü ve bu insanların sürekli ihtiyaçları vb büyük kaynaklara gerek olmadan finansal hizmetler sunmak. Bunu nasıl başarıyorlar? Sadece dağıtık veritabı teknolojileri (DLT) üzerine bina edilmiş yazılım ve otomatik-akıllı kontratlar kullanarak.

Elbette üçüncü taraf olmayınca bu kadar büyük kaynaklar harcanmayacağı ve bürokrasi ortadan kalkacağı için Defi klasik finansal kuruluşlara göre çok daha ucuz, hızlı ve etkin şekilde hizmet verebiliyor.

Defi uygulamaları borç alma, borç verme, tokenlaştırma, ICO (halka arz), merkeziyetsiz borsalar vb birçok finansal hizmeti kapsıyor.

Defi ekosistemine yatırılan ağırlıklı olarak Ether olmak üzere çeşitli kriptoparaların değeri defipulse.com verilerine göre Ekim 2017’de neredeyse sıfırken 2020 başında 750 milyon $’a Haziranın sonuna yaklaştığımız şu günlerde ise 1,5 milyar $’a yükseldi.

Yalnız yatırımlarda bu hızlı yükseliş soru işaretleri de doğurmaya başladı. Kritik soruların çoğu ise son dönemde önemli bir Defi oyuncusu platform olarak önplana çıkan Compound etrafında yoğunlaşıyor.

İngilizce ‘Componud’un Türkçesi ‘Bileşik’ yani bileşik faize bir gönderme var burada. 
Compound, üzerinde çeşitli kriptoparalarla borçverme ve borçalma işlemleri yapabildiğiniz bir platform. Compound sadece akıllı kontratlarla çalışan bir yazılım ve web sitesi. Şubeleri, müşteri temsilcileri vs yok.

Son dönemde Compound’da elde edilebilecek yıllık bileşik faiz %100’ün üzerine çıktı. Bir çok zengin ülkede sıfır harta negatif faiz uygulandığı bir dönemde bu getiriler herkesin dikkatini çekti.

Ancak konuyu derinlemesine araştırdığımızda bu yüksek faizlerin pek sağlam temellere oturmadığını görüyoruz.

Bir çok Defi uygulamasında olduğu gibi Compound’da da kendinize ait kripto paraları sisteme yatırıp bunun karşılığında kredi çekebiliyorsunuz. Ancak Compound son dönemde kendi sisteminin yönetim kararlarına katılmayı sağlayacak bir token (yani sadece belirli sistem içinde kullanılan kripto para-jeton) çıkaracağını duyurmuştu. Compound Token (COMP) isimli bu token platformda işlem yapıldıkça işlem yapanlara dağıtılacak bir şekilde dizayn edilmişti. Yani işlem yapıldıkça bir tür madencilik gibi COMP üretilecekti.

İşte borç verme, borç alma işlemleri yapan kullanıcılar bir de üstüne COMP kazanınca toplam yıllık getiriler normalin çok üzerine çıktı. COMP 15 Haziran’da piyasaya çıktı. Dünyanın en büyük kriptopara borsalarından Coinbase’in de COMP’u listeleyeceğini duyurması ile fiyatlar sıçrama yaptı. 17 Haziran’da 90$ civarında olan COMP dört günde 339 $’a tırmandı. Yani yatırımcısına %276 kazandırdı. COMP fiyatı böyle yükselince Compound platformunda hesaplanan yıllık getiriler de %100 bandını aştı.

Ayrıca değeri mesela USDT gibi sabit olmayan BAT gibi coinleri borç alanlar faizin burada yükselmesine sebep olup daha fazla COMP kazanabiliyor. Bu işlem döngüsü Compound’un kabul ettiği fiyatı sabit olmayan söz konusu coinlere ekstra talep oluşturup onların değerlerinin de artmasına neden oluyor.

Açıkça görüldüğü gibi Compound’da yıllık toplam faizin ya da getirinin bu şekilde yükselebilmesi esas olarak COMP fiyatının artmasından kaynaklanıyor. Bu artışın ardında ise sadece büyük bir borsaya listelenmenin bir çok kripto parada başlangıçta oluşturduğu hype etkisi söz konusu. Daha önce bu tip yükseliş hareketlerinin kısa süre sonra yoğun satışlara döndüğü de çok görüldü.

Bu arada COMP token, sahiplerine sadece yönetimde oy hakkı veriyor. Token sahipleri Compound platformunun gelirlerinden herhangi bir pay almıyor.

Bir de COMP arzı meselesi var. Toplam var olabilecek COMP token sayısı 10 milyon ile sınırlı. Şuan ise dolaşımda sadece 2 milyon civarı COMP var. Hergün yaklaşık 2880 COMP platformu kullananlara ödül gibi dağıtılıyor.  

Büyük borsada listelenme haberinin etkisi geçip sürekli piyasaya daha fazla yeni COMP çıkarsa fiyatlar yükseldiği gibi kısa sürede inebilir de.

Son haftalarda bütün piyasalarda tehlikeli bir coşku hakim. Merkez bankaları sayesinde hiç emek harcamadan birkaç gün içinde çok para kazanma zengin olma hayali herkesi sardı.  Tecrübesiz yatırımcılar tam olarak anlamadıkları karmaşık araçlara yatırım yapıyorlar.

Bu şekilde Robinhood uygulamasında opsiyon sözleşmelerinde işlem yapan 20 yaşında Amerikalı bir öğrenci olan Alexander Kearns bir gece birden bire hesabında 700.000 $’dan fazla negatife bakiye gördü. Bu parayı kaybettiğini düşünen genç ümitsizliğe kapılıp 20 Haziran’da intihar etti. Oysa muhtemelen birkaç gün içersinde sözleşmeler kapanıp hesabı normale dönecekti. 

Defi’nin finans ve bankacılık sistemini kökten değiştireceğine ve insanlık adına büyük ilerlemeler getireceğine yürekten inanıyorum. Ancak şuan Compound’da olanlar 2017-18 ICO çılgınlığını ya da 2000’deki Nasdaq balonunu hatırlatmaya başladı.

Kriptopara sektörünün alacağı çok yol var. Uyanıkların işi midir yoksa sadece tesadüf müdür bilemiyorum ama COMP diye aradığınızda iki kriptopara çıkıyor. Compound Coin isimli paranın gerçek Compound platformu ile ilgisi yok. Arzı 10 milyon ile sınırlı olan gerçek COMP. Çok dikkatli olmakta fayda var.

Kripto para piyasasıyla ilgili en güncel haberlerden ve analizlerden anında bilgi sahibi olmak için bizi Twitter - Facebook hesaplarımızdan ve Telegram grubumuzdan takip edebilirsiniz…

Erkan Öz

Erkan öz

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
22 Şubat 2021
Kriptoparalarda Vergiler Nasıl Olmalı?
08 Şubat 2021
Bitcoin Alanlar Türkiye’ye Döviz Getiriyor
25 Ocak 2021
Kriptoparalarda Yeni Sessiz Devrim: Dijital Para Bankaları
18 Ocak 2021
Hani Altından Çıkan Para Bitcoin’e Gidiyordu
11 Ocak 2021
Koşun Financial Times’ta Haber Olmuşuz!
04 Ocak 2021
Dava Edelim ama Önce Kimi?
28 Aralık 2020
Ripple Davası Kripto Paraları Nasıl Etkiler?
22 Aralık 2020
Mt.Gox Bitcoin’i Düşürecek mi?
14 Aralık 2020
Klasik medyanın Bitcoin sınavı
08 Aralık 2020
Bitcoin madencilik zorluğu arttı, şimdi ne olacak?
30 Kasım 2020
Bitcoin’e yatırım yapmak ahlaksızlık mı?
23 Kasım 2020
Gözlerime inanamıyorum…
18 Kasım 2020
Wall Street: Bitcoin yatırımı için hala erken
11 Kasım 2020
Biden’ın kripto paralara etkisi nasıl olur?
05 Kasım 2020
Kavga zamanı değil
27 Ekim 2020
Bitcoin diğer piyasalardan ayrışıyor mu?
20 Ekim 2020
Merkez Bankası Dijital Paraları ve Bitcoin
13 Ekim 2020
Bitcoin, Bitmex, Trump...
05 Ekim 2020
Blockzincir’de başarı...
28 Eylül 2020
Piyasalar ve Bitcoin
22 Eylül 2020
Altın, Bitcoin ve balonlar
14 Eylül 2020
Deflasyonda Bitcoin
07 Eylül 2020
Bazı sözleri kimin söylediği de çok önemlidir
31 Ağustos 2020
IMF’nin kripto para videosu
24 Ağustos 2020
DeFi’ye büyük tehdit: Ethereum işlem ücretleri
17 Ağustos 2020
Bitcoin ve Ethereum Kavgası
10 Ağustos 2020
Her şey 2017’ye benzemeye başladı
27 Temmuz 2020
IMFCoin gelirse Bitcoin’e ne olacak?
20 Temmuz 2020
Kripto paralar ve klasik finans entegre oluyor
13 Temmuz 2020
Borsaya değil altın, gümüş ve Bitcoin’e bak
06 Temmuz 2020
Dijital para regülasyonlarında fırsatı kaçırıyoruz...
29 Haziran 2020
Defi’de ve Compound’da neler oluyor?
22 Haziran 2020
'Gerçek Bitcoin’e dayalı fon' sonunda Alman borsasında
15 Haziran 2020
Yeni ekonomide kaynaklar sınırsız
08 Haziran 2020
Bitcoin devletleri yıkacak efsanesi
02 Haziran 2020
Kuantum bilgisayar efsanesi
26 Mayıs 2020
Ya ABD bütün Bitcoinleri satın alırsa?
19 Mayıs 2020
Nerede o eski ‘halving’ler
11 Mayıs 2020
Pastayı yine başkaları yemesin
04 Mayıs 2020
Bitcoin neden talep görüyor?
27 Nisan 2020
Bitcoin ve altın
20 Nisan 2020
Covid19, dijital paraya geçiş ve para basma 
14 Nisan 2020
Kripto para şirketlerine açılan davalar
06 Nisan 2020
Bitcoin, Blockchain ve devlet
30 Mart 2020
Helikopter para ve tarihi güvenli limanlar
23 Mart 2020
Merkez bankaları yenildi, sıra hükümetlerde...
16 Mart 2020
Petrol-dolar sisteminin sonu mu?
09 Mart 2020
Trump virüs kapar mı?
02 Mart 2020
Borsalar düşüyor, altın çıkıyor... Peki ya Bitcoin?
24 Şubat 2020
Çin’in kağıt para karantinası Bitcoin’i nasıl etkiler?
20 Şubat 2020
Altcoinlerin geleceği
10 Şubat 2020
Tether Gold mu Biga mı?
03 Şubat 2020
Bankaların kriptopara aşkı
27 Ocak 2020
FUD sezonu açıldı
20 Ocak 2020
2020’de Bitcoin için umutlar artıyor
13 Ocak 2020
Hoşgeldin SPK
06 Ocak 2020
2019 umutlar, 2020 beklentiler...
30 Aralık 2019
İslam Dünyası blockchain ile bir araya gelebilir
22 Aralık 2019
Mesele sadece para değil
16 Aralık 2019
Amerika kripto paralara direniyor... Ama nereye kadar?
09 Aralık 2019
2017’yi yeniden yaşatabilecek olay
02 Aralık 2019
Ulus devletler kripto paraları nasıl kullanıyor? 
25 Kasım 2019
Bitcoin ile alış-veriş
18 Kasım 2019
Bitcoin’in arkasında hiçbir değer yok mu?
11 Kasım 2019
Para ve Devlet
04 Kasım 2019
Bitcoin neden düştü? Neden çıktı?
28 Ekim 2019
Büyük Sermaye 'Bitcoin' topluyor...
21 Ekim 2019
Libra öldü mü? 
14 Ekim 2019
Bitcoin’de Bakkt’a değil Venezuela’ya bak
07 Ekim 2019

YAZARLARIMIZ

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Yazar: Erkan Öz
22 Şubat 2021
Kriptopara Temel Analizi - 2
Kriptopara Temel Analizi - 2
Yazar: Erkin Şahinöz
06 Şubat 2021
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
Yazar: Mete Tevetoğlu
13 Kasım 2020
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
Yazar: Erdoğan Turan
13 Ekim 2020
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Yazar: Ali Ağaoğlu
10 Temmuz 2020
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Yazar: Emre Alkin
31 Mart 2020
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Yazar: Mehmet Çoban
05 Aralık 2019