Bitcoin devletleri yıkacak efsanesi

Erkan Öz

  • 02 Haziran 2020

Devlet Milat’tan önce (MÖ) 2500’lü yıllarda Sümerlerde ortaya çıktı. Sümer Kral Listesi ve Tummal Yazıtı’na göre ilk krallar, yani devlet, bu tarihlerde görülmüştü. Sümer uygarlığı ise MÖ 4000’lerden itibaren tarih sahnesindeydi. Devletten önceki 1500 yılda şehirleri rahipler yani din yönetiyordu.

Devletin dayanakları konusunda çeşitli fikirler vardır. Örneğin kimine göre devlet hukuka dayanır. Bazılarına göre ise devlet bürokrasiye ve kayıt tutmaya dayanır. Kimilerine göre de devlet paraya dayanır.

Oysa devlet ortaya çıktığında hukuk yoktu. Yazılı hukuk yaklaşık 400 yıl sonra MÖ 2000’li yıllarda kral Ur-Nammu zamanında doğdu. Yazılı kayıtlar devlet ortaya çıkmadan 700 yıl kadar önce de vardı ancak devletin doğuşunu sağlamamıştı. Para ise ilk devletler görüldükten ancak yaklaşık 1900 yıl kadar sonra, Anadolu’da icat edildi.

Devleti ortaya çıkaran olgu, kralın yönetiminde bir askeri gücün oluşmasıdır. Para hiç olmadan da devlet 1900 küsur yıl var olmuştur. Para askeri gücü daha da geliştirmek için devletin bir aracı olarak ortaya çıkmıştır. Çünkü MÖ 600’lerde bugünkü Manisa topraklarında yaşayan Lidya Krallığı’nda parayı askerler talep etmiştir.

Bu nokta çok dikkat çekici: Devlet parayı kendi kafasına göre kendi belirlediği bir maddeden üretmemiştir. Böylesi devletin çok da işine gelirdi. Çünkü çok ucuz olurdu. Aksine ilk para askerin ve toplumun talebi doğrultusunda zor bulunan madenlerden altın ve gümüş karışımı bir alaşım olan ‘elektrum’dan basılmıştır.

Osmanlı tarihinden hepimiz biliriz: Yeniçeri maaş ödemesini alınca para gerçek altın mı diye bakar. Değilse isyan çıkar. Devlet ancak zayıfladığında, gücünü kaybettiğinde toplumun beklediği, istediği sınırlı zor üretilen paradan ayrılır. Paranın içine bir şeyler katıp ayarını bozar. Bunun amacı aslında paranın sınırını ortadan kaldırmaktır.

Tarih boyunca devletler, imparatorluklar, uygarlıklar güçlü iken sınırlı, güçsüz iken sınırsız para kullanır. Sınırlı para ve sınırsız para dönemleri sürekli bir döngü şeklinde birbirini takip eder. Örneğin bugün modern zamanlarda giderek güçsüzleşen, ekonomik ve sosyal sorunları çözemeyen devletler 1971’den itibaren altın ile kağıt paranın bağını kopardı ve sınırsız para basmaya başladı. Günümüzde kağıt bile bir kenara bırakılmış ve para sadece sınırsız, sıfır maliyetli, borca dayalı, dijital kayıt olarak basılmaya başlanmıştır.

Güçlü ve akıllı devlet ise sınırsız paradan özellikle uzak durur.  Parasını güçlü tutmaya çalışır. Aksi taktirde toplumun tepkisini çekeceğini ve ekonomisinin daha da bozulacağını bilir.

Günümüzde özellikle gelişmekte olan ülkeler, Merkez Bankası rezervlerini işte bu nedenle altın ile dolduruyor. Çünkü sınırsız para deneyi ‘Batı’da özellikle 2008 Krizi’nden sonra çılgınlık boyutuna ulaştı. ABD 200 yıllık tarihinde bastığı Merkez Bankası parasının 7 katından fazlasını son 12 yılda bastı. Ekonomiye oran olarak Avrupa, ABD’nin yaklaşık 1,5 katı, Japonya ise 4 katı para bastı.

Yani kendini savunmak isteyen devletler üretimi sınırlı ve zor olan parasal varlıklara doğru kayıyor. Çin 2018 yılı Mart ayında artık bundan sonra petrol aldığında ödemeyi dolar ile değil kendi para birimi yuan ile yapacağını duyurdu. Fakat aynı zamanda yuan elde eden satıcıya da bu parayı Şangay borsasında altına çevirme garantisi verdiğini ilan etti. Yani altın destekli petro-yuan ile Çin 1971’de koparılan altın-ulusal para bağını tekrar kurdu. Rusya, Türkiye, İran, Polonya, Sırbistan vb bir çok ülke altın alıyor. Almanya, Hollanda gibi birçok ülke yurtdışında duran altınlarını geri çağırıyor. Türkiye de altınlarını geri aldı. Rusya ayrıca gümüş de alıyor.

Bitcoin de sınırlı ve zor üretilen bir kripto para. İstediğiniz gibi sıfır maliyetle sınırsız Bitcoin üretemezsiniz. Bitcoin borca ya da faize dayalı olarak üretilmez. Bugün bilgisayar gücü ve enerji ile bir Bitcoin üretim maliyeti, yerine göre 5 ila 7 bin dolar arasında değişiyor.

Ulus devletler bugün Bitcoini de sınırsız para seli karşısında koruma olarak kullanmaya başladı. Venezuela Bitcoin ile petrol satıyor. Bitcoini Merkez Bankası rezervine ekleme çalışmaları yapıyor. Rusya, İran, Belarus vb ülkeler yoğun Bitcoin madenciliği yapıyor.

Bitcoinin hem taraftarı hem de düşmanı olan bir çok kişi Bitcoin’in devleti ortadan kaldıracağını iddia ediyor. Oysa yukarıda tarihten ve günümüzden gördüğümüz örnekler bize bunun tam tersini kanıtlıyor.

Bizim geleneğimizde para devlet ve egemenlik simgesidir. Ancak geleneğimizde simge olan para sınırlı, zor üretilen, sağlam paradır. Selçuklu ya da Osmanlı Sultanları tahta çıktıklarında kendi adlarına para bastırdılar. Fakat bu paralar hep altın ve gümüş paralardı. Yani klasik tarihimizde hiç bir Sultan tahta çıkıp ben sınırsız üretilen bir şeyden para yapacağım demedi. Çinliler 1260’larda tarihin ilk sınırsız kağıt parasını bastığında bu yeni icadı Horasan’da Türk illerine getirmeye kalkanlar oldu. İdam edildiler.

Devlet paradan çok önce var olmuştur.  Herhangi bir para teknolojisi devleti ortadan kaldıramaz. Devlet güçsüzken sınırsız paraya kayar. Ancak sınırsız parada ısrar ederse, kendi kendini yok eder. Çünkü devlet ben istediğim şeyi para yaparım deyip toplumun talebini bir kenara bırakırsa, ekonomiyi ve üretim altyapısını daha da bozar. Bugün sınırsız paraya karşı kendini korumak isteyen akıllı devletler sınırlı paraya geçiyor: Yani Altın, Gümüş ve Bitcoine...

Kripto para piyasasıyla ilgili en güncel haberlerden ve analizlerden anında bilgi sahibi olmak için bizi Twitter - Facebook hesaplarımızdan ve Telegram grubumuzdan takip edebilirsiniz…

Erkan Öz

Erkan öz

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
22 Şubat 2021
Kriptoparalarda Vergiler Nasıl Olmalı?
08 Şubat 2021
Bitcoin Alanlar Türkiye’ye Döviz Getiriyor
25 Ocak 2021
Kriptoparalarda Yeni Sessiz Devrim: Dijital Para Bankaları
18 Ocak 2021
Hani Altından Çıkan Para Bitcoin’e Gidiyordu
11 Ocak 2021
Koşun Financial Times’ta Haber Olmuşuz!
04 Ocak 2021
Dava Edelim ama Önce Kimi?
28 Aralık 2020
Ripple Davası Kripto Paraları Nasıl Etkiler?
22 Aralık 2020
Mt.Gox Bitcoin’i Düşürecek mi?
14 Aralık 2020
Klasik medyanın Bitcoin sınavı
08 Aralık 2020
Bitcoin madencilik zorluğu arttı, şimdi ne olacak?
30 Kasım 2020
Bitcoin’e yatırım yapmak ahlaksızlık mı?
23 Kasım 2020
Gözlerime inanamıyorum…
18 Kasım 2020
Wall Street: Bitcoin yatırımı için hala erken
11 Kasım 2020
Biden’ın kripto paralara etkisi nasıl olur?
05 Kasım 2020
Kavga zamanı değil
27 Ekim 2020
Bitcoin diğer piyasalardan ayrışıyor mu?
20 Ekim 2020
Merkez Bankası Dijital Paraları ve Bitcoin
13 Ekim 2020
Bitcoin, Bitmex, Trump...
05 Ekim 2020
Blockzincir’de başarı...
28 Eylül 2020
Piyasalar ve Bitcoin
22 Eylül 2020
Altın, Bitcoin ve balonlar
14 Eylül 2020
Deflasyonda Bitcoin
07 Eylül 2020
Bazı sözleri kimin söylediği de çok önemlidir
31 Ağustos 2020
IMF’nin kripto para videosu
24 Ağustos 2020
DeFi’ye büyük tehdit: Ethereum işlem ücretleri
17 Ağustos 2020
Bitcoin ve Ethereum Kavgası
10 Ağustos 2020
Her şey 2017’ye benzemeye başladı
27 Temmuz 2020
IMFCoin gelirse Bitcoin’e ne olacak?
20 Temmuz 2020
Kripto paralar ve klasik finans entegre oluyor
13 Temmuz 2020
Borsaya değil altın, gümüş ve Bitcoin’e bak
06 Temmuz 2020
Dijital para regülasyonlarında fırsatı kaçırıyoruz...
29 Haziran 2020
Defi’de ve Compound’da neler oluyor?
22 Haziran 2020
'Gerçek Bitcoin’e dayalı fon' sonunda Alman borsasında
15 Haziran 2020
Yeni ekonomide kaynaklar sınırsız
08 Haziran 2020
Bitcoin devletleri yıkacak efsanesi
02 Haziran 2020
Kuantum bilgisayar efsanesi
26 Mayıs 2020
Ya ABD bütün Bitcoinleri satın alırsa?
19 Mayıs 2020
Nerede o eski ‘halving’ler
11 Mayıs 2020
Pastayı yine başkaları yemesin
04 Mayıs 2020
Bitcoin neden talep görüyor?
27 Nisan 2020
Bitcoin ve altın
20 Nisan 2020
Covid19, dijital paraya geçiş ve para basma 
14 Nisan 2020
Kripto para şirketlerine açılan davalar
06 Nisan 2020
Bitcoin, Blockchain ve devlet
30 Mart 2020
Helikopter para ve tarihi güvenli limanlar
23 Mart 2020
Merkez bankaları yenildi, sıra hükümetlerde...
16 Mart 2020
Petrol-dolar sisteminin sonu mu?
09 Mart 2020
Trump virüs kapar mı?
02 Mart 2020
Borsalar düşüyor, altın çıkıyor... Peki ya Bitcoin?
24 Şubat 2020
Çin’in kağıt para karantinası Bitcoin’i nasıl etkiler?
20 Şubat 2020
Altcoinlerin geleceği
10 Şubat 2020
Tether Gold mu Biga mı?
03 Şubat 2020
Bankaların kriptopara aşkı
27 Ocak 2020
FUD sezonu açıldı
20 Ocak 2020
2020’de Bitcoin için umutlar artıyor
13 Ocak 2020
Hoşgeldin SPK
06 Ocak 2020
2019 umutlar, 2020 beklentiler...
30 Aralık 2019
İslam Dünyası blockchain ile bir araya gelebilir
22 Aralık 2019
Mesele sadece para değil
16 Aralık 2019
Amerika kripto paralara direniyor... Ama nereye kadar?
09 Aralık 2019
2017’yi yeniden yaşatabilecek olay
02 Aralık 2019
Ulus devletler kripto paraları nasıl kullanıyor? 
25 Kasım 2019
Bitcoin ile alış-veriş
18 Kasım 2019
Bitcoin’in arkasında hiçbir değer yok mu?
11 Kasım 2019
Para ve Devlet
04 Kasım 2019
Bitcoin neden düştü? Neden çıktı?
28 Ekim 2019
Büyük Sermaye 'Bitcoin' topluyor...
21 Ekim 2019
Libra öldü mü? 
14 Ekim 2019
Bitcoin’de Bakkt’a değil Venezuela’ya bak
07 Ekim 2019

YAZARLARIMIZ

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Yazar: Erkan Öz
22 Şubat 2021
Kriptopara Temel Analizi - 2
Kriptopara Temel Analizi - 2
Yazar: Erkin Şahinöz
06 Şubat 2021
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
Yazar: Mete Tevetoğlu
13 Kasım 2020
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
Yazar: Erdoğan Turan
13 Ekim 2020
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Yazar: Ali Ağaoğlu
10 Temmuz 2020
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Yazar: Emre Alkin
31 Mart 2020
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Yazar: Mehmet Çoban
05 Aralık 2019