Petrol-dolar sisteminin sonu mu?

Erkan Öz

  • 09 Mart 2020

Dünyanın bugün kullandığı küresel para sistemi 1971 yılında kuruldu. O tarihe kadar Amerikan Doları ve ona bağlı olan tüm dünya para birimleri altın karşılığı basılıyordu. 

Bankaya dolar veya başka bir kağıt para götürdüğünüzde banka size onun karşılığı olan altını ödemek zorundaydı. 

ABD İkinci Dünya Savaşı sonunda 20.000 ton altın biriktirmişti. Fakat Washington sürekli dolar bastı. Çok dolar basıldığını görenler dolarları bankaya götürüp karşılığı olan altını tahsil ettiler. Böylece 1971’de Amerika’nın altın varlığı 8000 ton civarına kadar düştü.

Daha da fazla altın kaybetmek istemeyen Başkan Nixon doların altın karşılığını ‘geçici olarak’ kaldırdığını ilan etti. 49 Yıl geçti bu bağlantı tekrar kurulmadı. 

Doların arkasında hiçbir şey kalmayınca dolara bir şekilde talep oluşturma sorunu ortaya çıktı. Amerika bunu petrol üreticilerini özellikle en büyük üretici Suudi Arabistan’ı, ürününü dolar ile satmaya mecbur tutarak çözdü. Petrolünü dolar dışında satmak isteyen Saddam, Kaddafi, Chavez gibi liderlerin başına gelmedik kalmadı.

Bu hafta sonu Suudi Arabistanın yaptığı hamle ise adeta Petro-dolar sisteminin sonu mu geldi sorusunu akıllara getirdi. 

Geçen hafta OPEC Petrol fiyatlarının daha da düşmesini engellemek için üretimde kesintiye gitmek istedi. Ancak Rusya bunu onaylamadı. Suudi Arabistan karşı hamle olarak hafta sonu bir fiyat savaşı başlattı. Rusya’nın da sattığı ürünlerde fiyatları kırdı. 

Ekonomileri petrole bağlı tüm orta doğu borsaları hafta sonu ve devamında büyük kayıplar yaşadı. Bu iş Amerika’yı da vuracak çünkü yüksek maliyetle üretim yapan kaya gazı-petrolü şirketleri bu düşük fiyatlarla zor durumda kalacak. 

Petrol fiyatları düşmeye devam ederse para birimlerini dolara sabitlemiş petrol satıcılarının bu ‘peg’ yani kur çıpaları da tehlikeye girecek. Çıpalar kırılabilir ve birçok petrol satıcısı ülke daha da zor duruma girebilir. 

Zaten başta Suudi Arabistan olmak üzere bu ülkelerin çoğunun bütçeleri savaş vs masraflar nedeniyle delik. Petrol fiyatlarının 100 dolarlardan 50 dolar seviyelerine düşmesi bile bu ülkeleri çok zorlamıştı. Şimdi 30 hatta 20 dolarlar konuşuluyor. 

Bloomberg’in David Fickling imzası ile yayınladığı bir analize göre Suudi Arabistan’ın bütçesini denkleştirebilmesi için gerekli petrol fiyatı 83 dolar civarında. Rusya için ise bu fiyat sadece 42 dolar. Amerika’daki üreticilerin zarar yazmaması için gerekli fiyat ise 44 dolar düzeyinde. 

Ancak Suudi Arabistan bütçe açığıyla yoluna devam edebilir. Rusya da. Bu ülkeler düşük faizlerle borçlananilir. Çünkü devlet borçları düşük. Arabistan’ın Nisan 2030 vadeli devlet borçlanma tahvili faizi %2,38. Rusya’nın 10 yıllık tahvilinin faizi ise %2,56. Oysa Amerikalı kaya petrolü şirketleri mali durumları bozuk olduğu için şuan %10’larla finanse ediliyor.

Kısacası Suudi Arabistan sadece Rusya’ya değil ABD’ye de savaş açmış oldu. Bu nedenle “Petro-dolar sistemi çöküyor mu?” diye sormak gayet mantıklı. 

Şimdi bu tablonun üzerine Çin’in Mart 2018’de Petro-yuan kontratı çıkardığını hatırlayın. Çin petrolü dolarla değil kendi para birimi yuan ile alıyor. Ancak yuan elde eden satıcıya bu yuanları Şangay altın borsasında altına çevirme garantisi veriyor. Böylece Pekin 1971’de ABD’nin kopardığı altın bağını tekrar kurmuş oluyor!

Ayrıca Venezuela’nın Bitcoin ve Ethereum ile petrol satmaya başladığını ve 2019 Eylül’ünden bu yana Venezuela merkez bankasının kripto paraları resmi rezervlerine ekleme çalışması yürüttüğünü de unutmayın...

Kripto para piyasasıyla ilgili en güncel haberlerden ve analizlerden anında bilgi sahibi olmak için bizi Twitter - Facebook hesaplarımızdan ve Telegram grubumuzdan takip edebilirsiniz…

Erkan Öz

Erkan öz

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
22 Şubat 2021
Kriptoparalarda Vergiler Nasıl Olmalı?
08 Şubat 2021
Bitcoin Alanlar Türkiye’ye Döviz Getiriyor
25 Ocak 2021
Kriptoparalarda Yeni Sessiz Devrim: Dijital Para Bankaları
18 Ocak 2021
Hani Altından Çıkan Para Bitcoin’e Gidiyordu
11 Ocak 2021
Koşun Financial Times’ta Haber Olmuşuz!
04 Ocak 2021
Dava Edelim ama Önce Kimi?
28 Aralık 2020
Ripple Davası Kripto Paraları Nasıl Etkiler?
22 Aralık 2020
Mt.Gox Bitcoin’i Düşürecek mi?
14 Aralık 2020
Klasik medyanın Bitcoin sınavı
08 Aralık 2020
Bitcoin madencilik zorluğu arttı, şimdi ne olacak?
30 Kasım 2020
Bitcoin’e yatırım yapmak ahlaksızlık mı?
23 Kasım 2020
Gözlerime inanamıyorum…
18 Kasım 2020
Wall Street: Bitcoin yatırımı için hala erken
11 Kasım 2020
Biden’ın kripto paralara etkisi nasıl olur?
05 Kasım 2020
Kavga zamanı değil
27 Ekim 2020
Bitcoin diğer piyasalardan ayrışıyor mu?
20 Ekim 2020
Merkez Bankası Dijital Paraları ve Bitcoin
13 Ekim 2020
Bitcoin, Bitmex, Trump...
05 Ekim 2020
Blockzincir’de başarı...
28 Eylül 2020
Piyasalar ve Bitcoin
22 Eylül 2020
Altın, Bitcoin ve balonlar
14 Eylül 2020
Deflasyonda Bitcoin
07 Eylül 2020
Bazı sözleri kimin söylediği de çok önemlidir
31 Ağustos 2020
IMF’nin kripto para videosu
24 Ağustos 2020
DeFi’ye büyük tehdit: Ethereum işlem ücretleri
17 Ağustos 2020
Bitcoin ve Ethereum Kavgası
10 Ağustos 2020
Her şey 2017’ye benzemeye başladı
27 Temmuz 2020
IMFCoin gelirse Bitcoin’e ne olacak?
20 Temmuz 2020
Kripto paralar ve klasik finans entegre oluyor
13 Temmuz 2020
Borsaya değil altın, gümüş ve Bitcoin’e bak
06 Temmuz 2020
Dijital para regülasyonlarında fırsatı kaçırıyoruz...
29 Haziran 2020
Defi’de ve Compound’da neler oluyor?
22 Haziran 2020
'Gerçek Bitcoin’e dayalı fon' sonunda Alman borsasında
15 Haziran 2020
Yeni ekonomide kaynaklar sınırsız
08 Haziran 2020
Bitcoin devletleri yıkacak efsanesi
02 Haziran 2020
Kuantum bilgisayar efsanesi
26 Mayıs 2020
Ya ABD bütün Bitcoinleri satın alırsa?
19 Mayıs 2020
Nerede o eski ‘halving’ler
11 Mayıs 2020
Pastayı yine başkaları yemesin
04 Mayıs 2020
Bitcoin neden talep görüyor?
27 Nisan 2020
Bitcoin ve altın
20 Nisan 2020
Covid19, dijital paraya geçiş ve para basma 
14 Nisan 2020
Kripto para şirketlerine açılan davalar
06 Nisan 2020
Bitcoin, Blockchain ve devlet
30 Mart 2020
Helikopter para ve tarihi güvenli limanlar
23 Mart 2020
Merkez bankaları yenildi, sıra hükümetlerde...
16 Mart 2020
Petrol-dolar sisteminin sonu mu?
09 Mart 2020
Trump virüs kapar mı?
02 Mart 2020
Borsalar düşüyor, altın çıkıyor... Peki ya Bitcoin?
24 Şubat 2020
Çin’in kağıt para karantinası Bitcoin’i nasıl etkiler?
20 Şubat 2020
Altcoinlerin geleceği
10 Şubat 2020
Tether Gold mu Biga mı?
03 Şubat 2020
Bankaların kriptopara aşkı
27 Ocak 2020
FUD sezonu açıldı
20 Ocak 2020
2020’de Bitcoin için umutlar artıyor
13 Ocak 2020
Hoşgeldin SPK
06 Ocak 2020
2019 umutlar, 2020 beklentiler...
30 Aralık 2019
İslam Dünyası blockchain ile bir araya gelebilir
22 Aralık 2019
Mesele sadece para değil
16 Aralık 2019
Amerika kripto paralara direniyor... Ama nereye kadar?
09 Aralık 2019
2017’yi yeniden yaşatabilecek olay
02 Aralık 2019
Ulus devletler kripto paraları nasıl kullanıyor? 
25 Kasım 2019
Bitcoin ile alış-veriş
18 Kasım 2019
Bitcoin’in arkasında hiçbir değer yok mu?
11 Kasım 2019
Para ve Devlet
04 Kasım 2019
Bitcoin neden düştü? Neden çıktı?
28 Ekim 2019
Büyük Sermaye 'Bitcoin' topluyor...
21 Ekim 2019
Libra öldü mü? 
14 Ekim 2019
Bitcoin’de Bakkt’a değil Venezuela’ya bak
07 Ekim 2019

YAZARLARIMIZ

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Yazar: Erkan Öz
22 Şubat 2021
Kriptopara Temel Analizi - 2
Kriptopara Temel Analizi - 2
Yazar: Erkin Şahinöz
06 Şubat 2021
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
Yazar: Mete Tevetoğlu
13 Kasım 2020
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
Yazar: Erdoğan Turan
13 Ekim 2020
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Yazar: Ali Ağaoğlu
10 Temmuz 2020
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Yazar: Emre Alkin
31 Mart 2020
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Yazar: Mehmet Çoban
05 Aralık 2019