FUD sezonu açıldı

Erkan Öz

  • 20 Ocak 2020

Piyasada boğa sezonu geldi mi gelmedi mi tartışmaları süre dursun, öyle görünüyor ki FUD sezonu açıldı. 

FUD İngilizce Fear, Uncertainty ve Doubt kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltma. Bu kelimelerin Türkçesi sırasıyla: Korku, belirsizlik ve şüphe.

Kriptopara, blokchain (blokzincir) ve genel olarak dağıtık veritabanı teknolojileri (DLT) piyasası, 10 yıllık geçmişine rağmen zaten hala çok küçük. 90’lı Yıllar boyunca İnternetin ortaya çıkması ile teknoloji şirketlerine 5 trilyon $ para akmıştı. Yani bugünün parasıyla yaklaşık 7,5 trilyon $. Oysa bugün tüm kripto paraların piyasa değeri sadece 0,24 trilyon $.

Piyasa çok küçük olduğu için çok düşük miktarlı nakit hareketleri bile fiyatları aşırı oynatabiliyor. İşte bu nedenle FUD oluşturan haberler de özellikle sert satışlar getirebiliyor.

Piyasanın klasikleşmiş FUD’ları var: Çin, Tether, Sahte Satoshi’ler, dolandırıcılıklar vs. 

Bence FUD sezonu yine bir klasik olan Tether ile açıldı. Tether, ABD $’ı karşılığında üretilen bir kripto para. Değerinin 1 $’a eşit olması gerekiyor. Piyasanın çok büyük bir bölümü $ işlemleri için Tether kullanıyor. 

Ama sorun şu ki Tether hiçbir zaman bastığı coin miktarı kadar gerçek $ tuttuğunu ispat edemedi. Bu konudaki tartışmalar geçmiş yıllarda sürekli FUD kaynağı oldu. 

Bitcoin Aralık ayında 6600’lerde dip yapıp tırmanışa geçtikten sonra piyasada yine ‘Yüksek miktarda Tether basıldı, Bitcoini Tether yukarı itiyor’ FUD’ı yayılmaya başladı. 

Tether FUD’ını yayanlara göre 2017’deki büyük yükseliş bile yoktan basılan Tether’ler ile gerçekleştirildi. Oysa Bitcoin tarihine baktığımızda Tether’in olmadığı dönemlerde Bitcoinin çok daha yüksek oranlarda artışlar yaptığını görüyoruz. Örneğin Tether’in var olmadığı 2012 Halving Döneminde Bitcoin 2,14 $’dan 1132,26 $’a 529 kat artarken; 2016 Halving Döneminde ise 198,59 $’dan 19498,63 $’a sadece 98 kat arttı. Tether 2015 Yılından bu yana piyasada faaliyet gösteriyor. 

Tether’in şeffaf olamaması ve yöneticilerinin hikayeleri ile hastalıklı bir yapı olduğu ortada. Ancak ideolojik olarak Amerikan Merkez Bankası’nın (FED) hiçbir maliyet olmadan sınırsız $ basmasına karşı ortaya çıkmış bir piyasada, maliyetsiz $ bastığı için birilerini suçlamak pek ilgi çekmiyor. Kriptopara piyasalarında genel algı FED’in Tether’den çok daha kirli bir yapı olduğu yönünde. 

Sonunda Tether yöneticileri dahi bastıkları coinlerin %70’i kadar $ tuttuklarını kabul etti. Ancak bunun piyasa üzerinde şok edici bir etkisi olmadı. Bu arada Tether basıldığı için Bitcoin’in yükseldiği teorisinin karşısında her zaman anti tezi de vardı: Bitcoin yükseldiği için piyasaya girmek isteyenler Tether talebi oluşturuyorlardı. 

Sezonun bir başka Tether FUD’ı Tether’e karşı ABD’de süren davalar. 18 Ocak‘ta bu davaların birleştirildiği haberi geldi.

Sahte Satoshi FUD’ı da hemen kendini gösterdi. En meşhur sahte Satoshi Avustralyalı Craig Steven Wright (CSW). Kendisinin Satoshi Nakamoto olduğunu iddia etti. Defalarca bunun gerçek olmadığı ispat edildi. Ancak CSW Kendisinin Satoshi olmadığını söyleyenlere dava açtı. Hatta kendi Bitcoinini bile oluşturdu. BSV isimli bu kripto paranın şu anda yaklaşık 5 milyar $ piyasa değeri var.

14 Ocak’ta Craig Wright’ın Satoshi Nakamoto’nun Bitcoin’in ilk günlerinde ürettiği 1 milyon Bitcoine erişmek için gereken özel anahtarları bir kurye ile aldığı yönünde haberler piyasaya düştü. BSV fiyatı bu haberle 160 $’lardan 400 $’a fırladı. 

Wright 1 milyon Bitcoine eriştiğinde bunları satarak Bitcoini yok edeceğini ileri sürüyordu. Fakat 18 Ocak’ta Wright’ın avukatı Andres Rivero müvekkilinin özel anahtarlara sahip olmadığını açıkladı. BSV 250 $’lara indi. Böylece Wright, yine birçok kişide soru işaretleri oluşturup belki de milyonlarca $’ı cebe attı.  

Dolandırıcılık haberleri de piyasada tekrar canlandı. Kasım ayında Türkiye’de ‘Bitcoin Safiye’ meşhur olurken 16 Ocak’ta Tayland’dan başka bir haber geldi: Bir kriptopara saadet zincirine 2,5 milyon $ kaptıran 20 mağdur, davalarını yerel polisten özel yetkili bir mahkemeye taşıyordu.

Tabi ‘Kambersiz Düğün Olmaz’ Çin FUD’ı da eksik kalmıyor. Örneğin 24 Aralık’ta çıkan bir habere göre Çin devleti 7000 kriptopara madencilik ekipmanına el koydu. Aslında bilgisayarlara kaçak elektrik kullanılarak madencilik yapıldığı için el konulmuştu.

Bu arada belirli bir dijital varlığa karşı özel olarak FUD haberleri de çıkabiliyor. Örneğin 19 Ocak’ta Holochain CEO’su Mary Camacho’ya ait olduğu öne sürülen bazı fetiş ve BDSM fotoğraflar sosyal medyaya düştü. Holo taraftarları fotoğraflar gerçek olsa bile kişilerin özel hayatları ile değil teknolojinin ve yazılımın kendisi ile ilgilendiklerini belirttiler.

Benim hissiyatım FUD oluşturan olay ve haberler artarak devam edecek. Aslında FUD artışı aynı zamanda boğa sezonunun geldiğine bir işaret olarak da kabul edilebilir. Çünkü genelde FUD haberleri piyasa yükselirken bir bahane ile ‘satış’ oluşturmak için yayılıyor. Böylece artışları kaçıran özellikle büyük yatırımcılar tekrar alım fırsatı yakalayabiliyor.

Kripto para piyasasıyla ilgili en güncel haberlerden ve analizlerden anında bilgi sahibi olmak için bizi Twitter - Facebook hesaplarımızdan ve Telegram grubumuzdan takip edebilirsiniz…

Erkan Öz

Erkan öz

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
22 Şubat 2021
Kriptoparalarda Vergiler Nasıl Olmalı?
08 Şubat 2021
Bitcoin Alanlar Türkiye’ye Döviz Getiriyor
25 Ocak 2021
Kriptoparalarda Yeni Sessiz Devrim: Dijital Para Bankaları
18 Ocak 2021
Hani Altından Çıkan Para Bitcoin’e Gidiyordu
11 Ocak 2021
Koşun Financial Times’ta Haber Olmuşuz!
04 Ocak 2021
Dava Edelim ama Önce Kimi?
28 Aralık 2020
Ripple Davası Kripto Paraları Nasıl Etkiler?
22 Aralık 2020
Mt.Gox Bitcoin’i Düşürecek mi?
14 Aralık 2020
Klasik medyanın Bitcoin sınavı
08 Aralık 2020
Bitcoin madencilik zorluğu arttı, şimdi ne olacak?
30 Kasım 2020
Bitcoin’e yatırım yapmak ahlaksızlık mı?
23 Kasım 2020
Gözlerime inanamıyorum…
18 Kasım 2020
Wall Street: Bitcoin yatırımı için hala erken
11 Kasım 2020
Biden’ın kripto paralara etkisi nasıl olur?
05 Kasım 2020
Kavga zamanı değil
27 Ekim 2020
Bitcoin diğer piyasalardan ayrışıyor mu?
20 Ekim 2020
Merkez Bankası Dijital Paraları ve Bitcoin
13 Ekim 2020
Bitcoin, Bitmex, Trump...
05 Ekim 2020
Blockzincir’de başarı...
28 Eylül 2020
Piyasalar ve Bitcoin
22 Eylül 2020
Altın, Bitcoin ve balonlar
14 Eylül 2020
Deflasyonda Bitcoin
07 Eylül 2020
Bazı sözleri kimin söylediği de çok önemlidir
31 Ağustos 2020
IMF’nin kripto para videosu
24 Ağustos 2020
DeFi’ye büyük tehdit: Ethereum işlem ücretleri
17 Ağustos 2020
Bitcoin ve Ethereum Kavgası
10 Ağustos 2020
Her şey 2017’ye benzemeye başladı
27 Temmuz 2020
IMFCoin gelirse Bitcoin’e ne olacak?
20 Temmuz 2020
Kripto paralar ve klasik finans entegre oluyor
13 Temmuz 2020
Borsaya değil altın, gümüş ve Bitcoin’e bak
06 Temmuz 2020
Dijital para regülasyonlarında fırsatı kaçırıyoruz...
29 Haziran 2020
Defi’de ve Compound’da neler oluyor?
22 Haziran 2020
'Gerçek Bitcoin’e dayalı fon' sonunda Alman borsasında
15 Haziran 2020
Yeni ekonomide kaynaklar sınırsız
08 Haziran 2020
Bitcoin devletleri yıkacak efsanesi
02 Haziran 2020
Kuantum bilgisayar efsanesi
26 Mayıs 2020
Ya ABD bütün Bitcoinleri satın alırsa?
19 Mayıs 2020
Nerede o eski ‘halving’ler
11 Mayıs 2020
Pastayı yine başkaları yemesin
04 Mayıs 2020
Bitcoin neden talep görüyor?
27 Nisan 2020
Bitcoin ve altın
20 Nisan 2020
Covid19, dijital paraya geçiş ve para basma 
14 Nisan 2020
Kripto para şirketlerine açılan davalar
06 Nisan 2020
Bitcoin, Blockchain ve devlet
30 Mart 2020
Helikopter para ve tarihi güvenli limanlar
23 Mart 2020
Merkez bankaları yenildi, sıra hükümetlerde...
16 Mart 2020
Petrol-dolar sisteminin sonu mu?
09 Mart 2020
Trump virüs kapar mı?
02 Mart 2020
Borsalar düşüyor, altın çıkıyor... Peki ya Bitcoin?
24 Şubat 2020
Çin’in kağıt para karantinası Bitcoin’i nasıl etkiler?
20 Şubat 2020
Altcoinlerin geleceği
10 Şubat 2020
Tether Gold mu Biga mı?
03 Şubat 2020
Bankaların kriptopara aşkı
27 Ocak 2020
FUD sezonu açıldı
20 Ocak 2020
2020’de Bitcoin için umutlar artıyor
13 Ocak 2020
Hoşgeldin SPK
06 Ocak 2020
2019 umutlar, 2020 beklentiler...
30 Aralık 2019
İslam Dünyası blockchain ile bir araya gelebilir
22 Aralık 2019
Mesele sadece para değil
16 Aralık 2019
Amerika kripto paralara direniyor... Ama nereye kadar?
09 Aralık 2019
2017’yi yeniden yaşatabilecek olay
02 Aralık 2019
Ulus devletler kripto paraları nasıl kullanıyor? 
25 Kasım 2019
Bitcoin ile alış-veriş
18 Kasım 2019
Bitcoin’in arkasında hiçbir değer yok mu?
11 Kasım 2019
Para ve Devlet
04 Kasım 2019
Bitcoin neden düştü? Neden çıktı?
28 Ekim 2019
Büyük Sermaye 'Bitcoin' topluyor...
21 Ekim 2019
Libra öldü mü? 
14 Ekim 2019
Bitcoin’de Bakkt’a değil Venezuela’ya bak
07 Ekim 2019

YAZARLARIMIZ

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Yazar: Erkan Öz
22 Şubat 2021
Kriptopara Temel Analizi - 2
Kriptopara Temel Analizi - 2
Yazar: Erkin Şahinöz
06 Şubat 2021
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
Yazar: Mete Tevetoğlu
13 Kasım 2020
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
Yazar: Erdoğan Turan
13 Ekim 2020
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Yazar: Ali Ağaoğlu
10 Temmuz 2020
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Yazar: Emre Alkin
31 Mart 2020
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Yazar: Mehmet Çoban
05 Aralık 2019