İslam Dünyası blockchain ile bir araya gelebilir

Erkan Öz

  • 22 Aralık 2019

Geçen hafta  Malezya’da ‘Kuala Lumpur Zirvesi’ düzenlendi. Etkinliğe Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da katıldı. Toplantıda çok önemli bir konu gündeme geldi. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, çoğunluğu Müslüman olan ülkelerin ortak bir kripto (dijital) para birimi oluşturmasını teklif etti.

İran’ın amacı ABD ambargoları ile durma noktasına gelen uluslararası ticari ilişkilerini yeniden oluşturmak. Özellikle petrol satışını dolar dışında gerçekleştirmek istiyor.

ABD ambargoları nedeniyle petrolünü satamayan bir başka ülke Venezuela. Caracas yönetimi kendi ulusal dijital parası Petro ile bu sorunu aşmaya çalıştı. Ancak Venezuela tek başına uluslararası piyasada güven sağlayamıyor.  Ambargolar yanında, yönetim de ekonomide bazı hatalar yaptı. Venezuela’nın kendi para birimi bolivar adeta çöktü. Bolivar’ı bir nevi ‘blokzincir’e taşımak güven sorununu çözmedi. Hatta Venezuela petrol satışı karşılığında merkeziyetsiz kripto paralardan Bitcoin ve Ethereum kabul etmek zorunda kaldı. Venezuela Merkez Bankası Bitcoin’i rezervlerine ekleme çalışmaları yapıyor.

İran aynı akıbete uğramak istemiyor. Tahran tek başına değil tüm İslam alemi ile birlikte dolara karşı alternatif bir dijital para oluşturmak istiyor. Gayet mantıklı. 

Öneriye ilk destek zirvenin ev sahibi Malezya’dan geldi. Başbakan Mahathir Muhammed, “Belki de bu yeni (blokzincir) teknolojisi ile yeni bir (ortak) para birimi oluşturabilir ve bu yeni teknolojiyi İslam dünyasında tanıtabiliriz” diye konuştu.

Kuala Lumpur’da, Malezya, İran ve Türkiye aynı zamanda milli paralarla ticaretin de geliştirilmesi konusunda mutabık kaldı. Uluslararası ticarette elbette dolar yerine ülkelerin kendi para birimlerini kullanması daha olumludur. Ancak ulusal paralar iki ülke arasında ticarette denge varsa geniş şekilde kullanılabilir. Eğer bir taraf diğerine çok daha fazla mal satıyorsa çok mal satan ülkede diğer ülkenin para birimi daha yüksek düzeyde birikir. Bu biriken para birimi çok mal alan ülke dışında kullanılamaz. Bu durumda milli paraların kullanım alanı da sınırlı kalır.

Bu nedenle ‘ortak para birimi’ önerisi çok daha dikkat çekici. Ancak önemli bir sorun var: Bu ortak dijital paraya güven nasıl sağlanacak? Problem iki yoldan çözülebilir: 

1-Altın Yöntemi: Malezya Başbakanı Mahathir Muhammed, Mayıs ayı sonunda Tokyo’da düzenlenen bir başka zirveye katıldı. Mahathir burada Doğu Asya ülkelerinin dolara karşı altına dayalı ortak bir para birimi oluşturmasını teklif etti.

İran zaten daha önce ambargoları altın ile de delmeye çalışmıştı. Ancak ticaretin gerektirdiği yoğun para trafiğinde altın kullanmak lojistik sorunlara yol açabiliyor. Büyük altın miktarlarını sürekli uçaklarla sağa sola taşımak gerekiyor. Bu nedenle İran’ın altın dışında bir dijital para önermesi de normal. 

İşte bu ortak dijital para altına dayalı bir ‘stable coin’ (sabit para) olarak çıkarılabilir. Böylece Mahathir ve Ruhani’nin önerileri birleştirilmiş olur. Ortak paranın dayanacağı altınlar yeni kurulan İstanbul Finans Merkezinde şeffaf bir şekilde uluslararası standartlarda denetlenerek saklanabilir.

2-Sınırlı Arz Yöntemi: Güven sorununu aşmanın bir başka yolu Bitcoin’in kullandığı yoldur. İslam dünyası için çıkartılacak ortak dijital paranın ’para politikası’ en başından değiştirilemeyecek  şekilde belirlenebilir. Bitcoin bunu blokzincir teknolojisi ile yaptı. Ortak dijital paranın üretim miktarı baştan sınırlanır. Üretim yöntemi, ne zaman ne kadar üretilecek vb konular önceden blokzincir teknolojisi sayesinde değiştirilemez şekilde belirlenir.

Böyle bir ortak para, merkezi olarak kontrol edilemez. ABD vs aktörler bu parayı durduramaz. Ortak para gücünü ise kendisini uluslararası ticarette kabul eden Müslüman ülkelerden alır. Yeterli sayıda ülke bu sisteme katılırsa ortak para biriminin kullanım alanı hızla genişler. Ortak para güçlü şekilde değer kazanır. Böylece Müslüman olmayan ülkeler ve yatırımcılar için de çekici hale gelir. 

Daha da önemlisi: Bugün tüm dünya para birimleri fiilen dolara bağlıdır. Realitede kasanızda ne kadar dolar varsa o kadar kendi para biriminizden basabilirsiniz. Dolar ise FED tarafından borç ve faiz karşılığı sınırsız şekilde basılır. İslam dünyası ortak para birimi üretimi için ister altın ister bitcoin yöntemini kullansın; iki durumda da: ‘Paranın üretiminde borç ve faiz’ belasından kurtulmuş olur.

Kripto para piyasasıyla ilgili en güncel haberlerden ve analizlerden anında bilgi sahibi olmak için bizi Twitter - Facebook hesaplarımızdan ve Telegram grubumuzdan takip edebilirsiniz…

Erkan Öz

Erkan öz

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
22 Şubat 2021
Kriptoparalarda Vergiler Nasıl Olmalı?
08 Şubat 2021
Bitcoin Alanlar Türkiye’ye Döviz Getiriyor
25 Ocak 2021
Kriptoparalarda Yeni Sessiz Devrim: Dijital Para Bankaları
18 Ocak 2021
Hani Altından Çıkan Para Bitcoin’e Gidiyordu
11 Ocak 2021
Koşun Financial Times’ta Haber Olmuşuz!
04 Ocak 2021
Dava Edelim ama Önce Kimi?
28 Aralık 2020
Ripple Davası Kripto Paraları Nasıl Etkiler?
22 Aralık 2020
Mt.Gox Bitcoin’i Düşürecek mi?
14 Aralık 2020
Klasik medyanın Bitcoin sınavı
08 Aralık 2020
Bitcoin madencilik zorluğu arttı, şimdi ne olacak?
30 Kasım 2020
Bitcoin’e yatırım yapmak ahlaksızlık mı?
23 Kasım 2020
Gözlerime inanamıyorum…
18 Kasım 2020
Wall Street: Bitcoin yatırımı için hala erken
11 Kasım 2020
Biden’ın kripto paralara etkisi nasıl olur?
05 Kasım 2020
Kavga zamanı değil
27 Ekim 2020
Bitcoin diğer piyasalardan ayrışıyor mu?
20 Ekim 2020
Merkez Bankası Dijital Paraları ve Bitcoin
13 Ekim 2020
Bitcoin, Bitmex, Trump...
05 Ekim 2020
Blockzincir’de başarı...
28 Eylül 2020
Piyasalar ve Bitcoin
22 Eylül 2020
Altın, Bitcoin ve balonlar
14 Eylül 2020
Deflasyonda Bitcoin
07 Eylül 2020
Bazı sözleri kimin söylediği de çok önemlidir
31 Ağustos 2020
IMF’nin kripto para videosu
24 Ağustos 2020
DeFi’ye büyük tehdit: Ethereum işlem ücretleri
17 Ağustos 2020
Bitcoin ve Ethereum Kavgası
10 Ağustos 2020
Her şey 2017’ye benzemeye başladı
27 Temmuz 2020
IMFCoin gelirse Bitcoin’e ne olacak?
20 Temmuz 2020
Kripto paralar ve klasik finans entegre oluyor
13 Temmuz 2020
Borsaya değil altın, gümüş ve Bitcoin’e bak
06 Temmuz 2020
Dijital para regülasyonlarında fırsatı kaçırıyoruz...
29 Haziran 2020
Defi’de ve Compound’da neler oluyor?
22 Haziran 2020
'Gerçek Bitcoin’e dayalı fon' sonunda Alman borsasında
15 Haziran 2020
Yeni ekonomide kaynaklar sınırsız
08 Haziran 2020
Bitcoin devletleri yıkacak efsanesi
02 Haziran 2020
Kuantum bilgisayar efsanesi
26 Mayıs 2020
Ya ABD bütün Bitcoinleri satın alırsa?
19 Mayıs 2020
Nerede o eski ‘halving’ler
11 Mayıs 2020
Pastayı yine başkaları yemesin
04 Mayıs 2020
Bitcoin neden talep görüyor?
27 Nisan 2020
Bitcoin ve altın
20 Nisan 2020
Covid19, dijital paraya geçiş ve para basma 
14 Nisan 2020
Kripto para şirketlerine açılan davalar
06 Nisan 2020
Bitcoin, Blockchain ve devlet
30 Mart 2020
Helikopter para ve tarihi güvenli limanlar
23 Mart 2020
Merkez bankaları yenildi, sıra hükümetlerde...
16 Mart 2020
Petrol-dolar sisteminin sonu mu?
09 Mart 2020
Trump virüs kapar mı?
02 Mart 2020
Borsalar düşüyor, altın çıkıyor... Peki ya Bitcoin?
24 Şubat 2020
Çin’in kağıt para karantinası Bitcoin’i nasıl etkiler?
20 Şubat 2020
Altcoinlerin geleceği
10 Şubat 2020
Tether Gold mu Biga mı?
03 Şubat 2020
Bankaların kriptopara aşkı
27 Ocak 2020
FUD sezonu açıldı
20 Ocak 2020
2020’de Bitcoin için umutlar artıyor
13 Ocak 2020
Hoşgeldin SPK
06 Ocak 2020
2019 umutlar, 2020 beklentiler...
30 Aralık 2019
İslam Dünyası blockchain ile bir araya gelebilir
22 Aralık 2019
Mesele sadece para değil
16 Aralık 2019
Amerika kripto paralara direniyor... Ama nereye kadar?
09 Aralık 2019
2017’yi yeniden yaşatabilecek olay
02 Aralık 2019
Ulus devletler kripto paraları nasıl kullanıyor? 
25 Kasım 2019
Bitcoin ile alış-veriş
18 Kasım 2019
Bitcoin’in arkasında hiçbir değer yok mu?
11 Kasım 2019
Para ve Devlet
04 Kasım 2019
Bitcoin neden düştü? Neden çıktı?
28 Ekim 2019
Büyük Sermaye 'Bitcoin' topluyor...
21 Ekim 2019
Libra öldü mü? 
14 Ekim 2019
Bitcoin’de Bakkt’a değil Venezuela’ya bak
07 Ekim 2019

YAZARLARIMIZ

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Yazar: Erkan Öz
22 Şubat 2021
Kriptopara Temel Analizi - 2
Kriptopara Temel Analizi - 2
Yazar: Erkin Şahinöz
06 Şubat 2021
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
Yazar: Mete Tevetoğlu
13 Kasım 2020
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
Yazar: Erdoğan Turan
13 Ekim 2020
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Yazar: Ali Ağaoğlu
10 Temmuz 2020
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Yazar: Emre Alkin
31 Mart 2020
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Yazar: Mehmet Çoban
05 Aralık 2019