Artık kur savaşı değil, dijital para savaşı

Erdoğan Turan

  • 27 Eylül 2019

Her geçen gün kağıt paranın geleceği daha yüksek sesle sorgulanıyor. Geleceğin parası ne olacak?

Hemen akıllara kripto paralar geliyor ama geleceğin umudunu kripto parada görenlerin bir kısmı umutlarını, bir kısmı da paralarını kaybedebilir, böyle bir risk var.

Merkez bankaları da “paranın” sorunlarını ve geleceğini sorgulayıp dijitalleşme fikrine giderek daha fazla ısınıyorlar. Kağıt/madeni para yerine dijital parayı geliştirip ödeme sistemleri içindeki yerlerini kaybetmek istemiyorlar

Fed gibi merkez bankaları ticari bankalar aracılığıyla dijital para ihraç ediyorlar. Ticari bankalar daha sonra elektronik olarak bireylere ve işletmelere borç verip ve müşterilerin nakit alışveriş yapmadan dijital olarak ödemeleri yapmalarını sağlıyorlar. Ancak bir merkez bankasının dijital para üretmesi bilinenin ötesinde bir sıçrama anlamına gelecek.

Şu anda, çoğu finansal işlem  (kredi kartı ödemesi, mortgage kredi ödemesi veya birine para göndermek,  internetten bir şey satın almak gibi…) bir sistem üzerinden gerçekleşiyor, paranın bir hesaptan diğer hesaba geçmesi özellikle ülkeler arası transferlerde iki veya üç gün sürebiliyor.

Aynı işlem tek bir ağ üzerinden, ulusal dijital para birimi ile yapılırsa sadece dakikalar içinde gerçekleşebilir. Örneğin çoğu bitcoin işlemi 10 dakika içinde gerçekleşir. Düşük işlem maliyetleri ise önemli bir avantaj. Yani hız + maliyet avantajı. Merkez bankası dijital para işini üstlenerek aradaki bankaları devreden çıkarıyor. Bu durum bankalar içinde iyi haber değil tabii.

Güvenlik açısından, mevcut durumda kripto para dünyasında yaşanan risklerin çoğu merkez bankalarının devreye girmesiyle ortadan kalkabilir. Merkezi olmayan ağlarda gerçekleşen işlemlerle büyük bir aralık içinde hareket edebilen kripto para değeri ve şifreleme riskinden doğan sakıncalar merkez bankaları aracılığıyla ortadan kalkabilir.

Ve asıl savaş merkez bankalarının dijital para birimleri üzerinden yeni kur savaşları olarak karşımıza çıkabilir diyoruz. ABD dolarının 100 yıllık hakimiyeti bu savaş senaryosunda gerçekten sorgulanır.

11 yıl önce bitcoin tarafından başlatılan devrim yayılıyor. Büyük merkez bankalarının başkanları çok daha sıklıkla dijital para birimi hakkında açıklamalarda bulunuyorlar. 

Asıl etki, bugün ticaret savaşı/kur savaşı içinde ABD ile mücadele eden Çin’den gelecek. Çin Merkez Bankası’nın Çin’in ulusal para birimi olan yuan’ı, 2019 sonu- 2020 başlarında dijital bir versiyonunu piyasaya sürmesi bekleniyor. Gerçekleşirse yuan dijital hale getirilen ilk büyük küresel para birimi olacak. 
ABD’nin küresel ihracat içindeki payı % 28’den % 8,8’e kadar geriledi ama doların küresel ticaretteki hegemonyası hala devam ediyor, uluslararası ticaretin %80’i dolarla yapılıyor, dünyadaki tüm döviz işlemlerinin% 88'inde dolar kullanılıyor. Yani dolar hakimiyetini bir gecede kaybetmeyecek. Ama gelişen ülkeler giderek daha yüksek oranda küresel ekonomi pastasından aldıkları payı büyütüyorlar.

Doların durumu ve ekonomilerin her zamankinden daha fazla birbirine bağlı olduğu gerçeği nedeniyle, onlarca ülke ABD mali ve para politikasına bağlı. Doların değerindeki dalgalanmalar gelişen ülke piyasalarında finansal krizlere neden olabilecek dalgalanmalara ve sermaye çıkışlarına neden oluyor.

İngiltere Merkez Bankası Başkanı bu soruna çözüm olarak  “sentetik hegemonik para birimi” önerisinde bulundu.  Başkanın önerisinde sentetik hegemonik para, dolar ve Çin yuanı gibi para birimleri sepetine dayanacak.

Ama Trump dolara rakip olacak küresel bir dijital para fikrine karşı. ABD kripto para birimlerinin büyümesi konusunda temkinli. Fed başkanı Powell  tüketicilerin zaten birçok ödeme seçeneğine sahip olduğunu söylüyor. Ayrıca, dijital para birimi ile ilgili siber güvenlik risklerinin “oldukça korkutucu” olduğunu belirtiyor.

Fed’in itirazı anlaşılabilir, çünkü kripto para/dijital para ekonomiyi canlandırmak için para arzını kontrol etmesi gereken Fed için potansiyel bir tehdit oluşturuyor.

Çinliler için yuanın dijitalleşmesi, ABD’nin baskısından kurtulmanın bir yolu olabilir. Çin doları yıkmak istemeyebilir ama ticari partnerlerine yeni bir alternatif sunma, ABD tarafından bozulamayacak bir sistem kurma durumunda olabilir. 

Tabii ki Çin'in dijital para birimi, bitcoin modelinden önemli ölçüde farklı olacak; merkez bankası para arzını kontrol altında tutacak ve kullanıcıların kimliklerini izleyecek. İnsanları yüz tanıma sistemiyle takip eden bir ülke paranın akışını mı serbest bırakacak?

Geçtiğimiz yüzyılın başında sterlinin tahtına dünya savaşı ve ekonomik dalgalanmalarla oturan dolar için er veya geç o tahtan kalkma vakti gelecek ama şunu biliyoruz ki yeni bir küresel rezerv para birimine geçiş sorunsuz olmuyor, kimse tahtını güle oynaya yeni lidere devretmiyor...

Erdoğan TURAN - @erdogan_turann

Kripto para piyasasıyla ilgili en güncel haberlerden ve analizlerden anında bilgi sahibi olmak için bizi Twitter - Facebook hesaplarımızdan ve Telegram grubumuzdan takip edebilirsiniz…

Erdoğan Turan

Erdoğan turan

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
13 Ekim 2020
Senin kaderin değer kaybetmek
08 Ekim 2020
Çılgınlık piyasanın tabiatında var...
10 Ağustos 2020
Bas-git...
18 Temmuz 2020
Pahalı ama bir sor niye?
06 Temmuz 2020
Bitcoin'in geleceği ve İngilizler...
01 Temmuz 2020
Bitcoin iyi ama çevresi kötü...
25 Haziran 2020
Piyasalarda balon...
22 Haziran 2020
Eğer simyacı değilseniz…
18 Haziran 2020
Salgında kripto para yatırımı...
15 Haziran 2020
Paraysa para…
11 Haziran 2020
Dolar zaten dijital…
05 Mayıs 2020
Anti Bitcoin...
27 Nisan 2020
Kaybedenler kulübü...
06 Nisan 2020
Google kaç fax makinesi eder?
31 Mart 2020
Uşak neden evin hanımını öldürsün?
27 Mart 2020
İşsizlik tsunamisi…
23 Mart 2020
Piyasa neden sakinleşemiyor?
19 Mart 2020
Zira bu terazi bu sıkleti çekmez
16 Mart 2020
Olağanüstü dönemler olağanüstü tedbirler gerektirir
11 Mart 2020
Virüs piyasaları kemiriyor
07 Mart 2020
Buzdağı...
24 Şubat 2020
Rahat mıyız?
12 Şubat 2020
Salgına dair...
02 Şubat 2020
Vaziyet alın, ortalık karışabilir...
22 Aralık 2019
Sormak iyidir...
19 Aralık 2019
Merkez bankalarından kripto paralara destek
16 Aralık 2019
Küçük yıldızlar...
13 Aralık 2019
2020’nin en iyi kripto parası hangisi olacak?
08 Aralık 2019
Zaten ortalık karışık...
04 Aralık 2019
Güzellik yarışması...
30 Kasım 2019
İnananlar kaybetti... Şimdilik...
27 Kasım 2019
Düşünmeyi öğrenmek...
23 Kasım 2019
Kripto paraların avantajları ve dezavantajları
29 Ekim 2019
Dünyaya özgürlük ve demokrasiyi yaymak Libra’ya mı kalmış?
25 Ekim 2019
Kripto para dünyasının sorunu
22 Ekim 2019
Bitcoin mi, altın mı? Hangisi daha parlak?
30 Eylül 2019
Artık kur savaşı değil, dijital para savaşı
27 Eylül 2019
Kripto paranın destekçileri...
15 Eylül 2019
Çare kripto para mı?
04 Eylül 2019
Bağımsız mı? Gerçekten mi?
19 Ağustos 2019
İşte kripto para dünyasının yıldızları
12 Ağustos 2019
Piyasalarda kırılma mı?
08 Ağustos 2019
Sorun 'para' değil...
02 Ağustos 2019
Merkez Bankası neden kripto para çıkarıyor?
17 Temmuz 2019
Kripto paralar dolara rakip olabilir mi?
08 Temmuz 2019
Ben size asıl hikayeyi anlatayım
26 Haziran 2019
Neden kripto para dünyası hareketli?
20 Haziran 2019
Let The Party Begin!!!
11 Haziran 2019

YAZARLARIMIZ

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Yazar: Erkan Öz
22 Şubat 2021
Kriptopara Temel Analizi - 2
Kriptopara Temel Analizi - 2
Yazar: Erkin Şahinöz
06 Şubat 2021
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
Yazar: Mete Tevetoğlu
13 Kasım 2020
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
Yazar: Erdoğan Turan
13 Ekim 2020
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Yazar: Ali Ağaoğlu
10 Temmuz 2020
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Yazar: Emre Alkin
31 Mart 2020
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Yazar: Mehmet Çoban
05 Aralık 2019