Sorun 'para' değil...

Erdoğan Turan

  • 02 Ağustos 2019

Bir dost meclisinde, işler nasıl, gidişat ne gösteriyor diye sorulsa ve biri de şöyle cevap verse;

 

“Valla bizde işler iyi, üretiyoruz satıyoruz, yeni işçi de alıyoruz…yok yok işler o kadar da iyi değil, biz iyi olsak da etraf kötü, ya aslında biz o kadar da iyi değiliz galiba, gelecekte bir yerde işler bozulabilir” dese…sen ne diyorsun deriz, anlamadık seni!

 

Aynısını Fed Başkanı Powell söyledi. Fed faizi 25 bp indirdi, neden indirdi cevabını almak için kendisini basın toplantısında dinlerken aynı hisle ne dediğini anlamaya çalıştık.

 

Powell’a göre “ABD ekonomisi güçlü, ama 6 ay önce daha güçlüydü. İşsizlik düşük, istihdamda azalma yok. Büyüme beklentileri karşıladı. Ama yatırım ve üretim bütün dünyada yavaşladı. Büyümeyi aşağı çeken faktörler var, zayıflama her yerde. Fed de hedeflerini korumaya çalışıyor, Fed risk yönetimi yapıyor. Fed faiz indirimi döngüsüne girmedi ama son faiz indirimi ilk ve son indirim anlamına gelmez, yine faiz indirimi gelebilir, gelecekte faiz artırılabilir de. Fed tutarlı hareket ediyor.”

 

Powell’ın açıklamalarından 2 gün sonra Trump 300 milyar dolarlık Çin malına yüzde 10 vergi getirdi. Taraflar görüşüyor, ABD seçim dönemine girmişken Trump ticaret savaşında daha üst seviyeye konuyu taşımaz çünkü bu savaş ABD’li tüketicileri vuruyor derken, beklenmedik anda tarife değişikliği geldi.
Biz merkez bankalarından ve politik liderlerden geleceğe dair belirsizliği azaltacak adımlar/açıklamalar beklerken tam tersi bir durumu yaşıyoruz. Ekonomik/siyasi liderlerde vasıf/birikim geriledikçe her an her şeye hazır olmak durumundayız.

 

Dünyanın sorunu enflasyon değil, kapitalizm enflasyonu öldürdü. Büyüme yavaş ama artık bildiğimiz büyüme şekliyle ilerlemenin sonuna geldik. Dünyayı/doğayı tüketerek büyüme buraya kadar. Para bol, paranın maliyeti düşük, faizler uzun yıllar ortalamasına göre hala düşük gelişmiş ülkelerde. Bugün konuştuğumuz sorunlar aslında geçmiş dönemin çözülmemiş sorunları. Bu sorunları çözecek kafalar ise hala geçmişte kalan kafalar, yeni kafa diye sahneye çıkanlarsa popülist/ırkçı/cinsiyetçi kafalar.

 

Şimdi senkronize şekilde gelişmiş ülke merkez bankaları faiz indirecek. Benim ise sorularım var:

 

1-    Faiz düşünce, örneğin son 50 yılın en düşük işsizlik seviyesine gelmiş ABD’de daha düşük seviyeleri görecek miyiz?

2-    Faiz düşüyor diye daha fazla yatırım, daha fazla üretim olacak mı?
3-    Düşen faiz tüketiciyi teşvik edecek mi, daha fazla mı harcayacaklar?

 

Mesele para meselesi değil, güven meselesi. Geleceğe güven-umut yoksa istediğiniz kadar faizi düşürün yatırımın ve tüketimin tetikleyicisi düşük faiz olamaz. Geçmişte çok daha yüksek faiz ortamında çok daha yüksek büyümeler gördük, çünkü o dönemde umut/güven vardı. Şimdi korumacılıktan, tarife duvarları örmekten, içe kapanmaktan bahsediliyor, son 40 yılın büyümesinin tetikleyicisi liberal politikalar terkediliyor. Ama ben zaten liberalizm iyidir demiyorum.

 

ABD’de bir işletme sahibi olsanız ve daha düşük faiz ortamına girilse 

 

a)    Ne güzel, faiz düşüyor, daha düşük maliyetle kredi alayım yeni makine teçhizat alayım yeni yatırımlar yapayım mı dersiniz?
b)    Faiz düşüyorsa işler yolunda olmadığı içindir, gidişatı yönlendirenler de kafa karıştırıcı ve beklenmedik ters hamleler yapma potansiyeli olan insanlarsa ve ben gelecekte düşük faiz ortamında bile olsak ürettiğimi satamayacaksam, talep cansız olacaksa niye yatırım yapayım mı dersiniz?

 

Erdoğan TURAN - @erdogan_turann

Kripto para piyasasıyla ilgili en güncel haberlerden ve analizlerden anında bilgi sahibi olmak için bizi Twitter - Facebook hesaplarımızdan ve Telegram grubumuzdan takip edebilirsiniz…

Erdoğan Turan

Erdoğan turan

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
13 Ekim 2020
Senin kaderin değer kaybetmek
08 Ekim 2020
Çılgınlık piyasanın tabiatında var...
10 Ağustos 2020
Bas-git...
18 Temmuz 2020
Pahalı ama bir sor niye?
06 Temmuz 2020
Bitcoin'in geleceği ve İngilizler...
01 Temmuz 2020
Bitcoin iyi ama çevresi kötü...
25 Haziran 2020
Piyasalarda balon...
22 Haziran 2020
Eğer simyacı değilseniz…
18 Haziran 2020
Salgında kripto para yatırımı...
15 Haziran 2020
Paraysa para…
11 Haziran 2020
Dolar zaten dijital…
05 Mayıs 2020
Anti Bitcoin...
27 Nisan 2020
Kaybedenler kulübü...
06 Nisan 2020
Google kaç fax makinesi eder?
31 Mart 2020
Uşak neden evin hanımını öldürsün?
27 Mart 2020
İşsizlik tsunamisi…
23 Mart 2020
Piyasa neden sakinleşemiyor?
19 Mart 2020
Zira bu terazi bu sıkleti çekmez
16 Mart 2020
Olağanüstü dönemler olağanüstü tedbirler gerektirir
11 Mart 2020
Virüs piyasaları kemiriyor
07 Mart 2020
Buzdağı...
24 Şubat 2020
Rahat mıyız?
12 Şubat 2020
Salgına dair...
02 Şubat 2020
Vaziyet alın, ortalık karışabilir...
22 Aralık 2019
Sormak iyidir...
19 Aralık 2019
Merkez bankalarından kripto paralara destek
16 Aralık 2019
Küçük yıldızlar...
13 Aralık 2019
2020’nin en iyi kripto parası hangisi olacak?
08 Aralık 2019
Zaten ortalık karışık...
04 Aralık 2019
Güzellik yarışması...
30 Kasım 2019
İnananlar kaybetti... Şimdilik...
27 Kasım 2019
Düşünmeyi öğrenmek...
23 Kasım 2019
Kripto paraların avantajları ve dezavantajları
29 Ekim 2019
Dünyaya özgürlük ve demokrasiyi yaymak Libra’ya mı kalmış?
25 Ekim 2019
Kripto para dünyasının sorunu
22 Ekim 2019
Bitcoin mi, altın mı? Hangisi daha parlak?
30 Eylül 2019
Artık kur savaşı değil, dijital para savaşı
27 Eylül 2019
Kripto paranın destekçileri...
15 Eylül 2019
Çare kripto para mı?
04 Eylül 2019
Bağımsız mı? Gerçekten mi?
19 Ağustos 2019
İşte kripto para dünyasının yıldızları
12 Ağustos 2019
Piyasalarda kırılma mı?
08 Ağustos 2019
Sorun 'para' değil...
02 Ağustos 2019
Merkez Bankası neden kripto para çıkarıyor?
17 Temmuz 2019
Kripto paralar dolara rakip olabilir mi?
08 Temmuz 2019
Ben size asıl hikayeyi anlatayım
26 Haziran 2019
Neden kripto para dünyası hareketli?
20 Haziran 2019
Let The Party Begin!!!
11 Haziran 2019

YAZARLARIMIZ

Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Dört Yıl Sonra Hala Aynı Noktadayız
Yazar: Erkan Öz
22 Şubat 2021
Kriptopara Temel Analizi - 2
Kriptopara Temel Analizi - 2
Yazar: Erkin Şahinöz
06 Şubat 2021
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
ICO - İlk dijital para arzı ve yatırımcının korunması
Yazar: Mete Tevetoğlu
13 Kasım 2020
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
ABD Başkanlık Seçimi Piyasaları Nasıl Etkiliyor?
Yazar: Erdoğan Turan
13 Ekim 2020
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Dijital paraların günlük hayatımıza girmesi artık an meselesi!
Yazar: Ali Ağaoğlu
10 Temmuz 2020
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...
Yazar: Emre Alkin
31 Mart 2020
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Bitcoin halving fiyatlara nasıl yansır?
Yazar: Mehmet Çoban
05 Aralık 2019